Antecedentes:
A praga da couza guatemalteca da pataca, provocada polo organismo nocivo Tecia solanivora Povolny ou Scrobipalpopsis solanivora Povolny, foi detectada na Comunidade Autónoma de Galicia en agosto do ano 2015.
A través da Resolución do 16 de outubro de 2015, da Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias (DOG núm. 209, do 3 de novembro), declarouse a presenza da praga, establecéronse as zonas demarcadas e as medidas urxentes de obrigado cumprimento tanto para produtores profesionais e de autoconsumo deste tubérculo como para os puntos de venda de pataca de semente.
O día 14 de febreiro de 2017 publicouse a Resolución do 9 de febreiro de 2017, da Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias (DOG núm. 31, do 14 de febreiro), que ampliou as medidas urxentes para a erradicación e o control da praga. Esta resolución estableceu para os operadores de pataca de semente, entre outras medidas, a prohibición de comercialización en zonas infestadas, e a obriga do rexistro das vendas en toda a Comunidade Autónoma de Galicia.
O día 4 de marzo de 2017 publicouse o Real decreto 197/2017, do 3 de marzo, polo que se establece o Programa nacional de control e erradicación da Tecia (Scrobipalpopsis) solanivora Povolny (BOE núm. 54, do 4 de marzo).
O día 10 de marzo de 2017 publicouse a Resolución do 8 de marzo de 2017, da Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias, pola que se establecen as zonas infestadas e as zonas tampón e se implementan as medidas para a erradicación e o control con respecto ao organismo de corentena da Tecia solanivora Povolny ou couza guatemalteca da pataca na Comunidade Autónoma de Galicia, establecidas no Real decreto 197/2017, polo que se establece o Programa nacional de control e erradicación da Tecia (Scrobipalpopsis) solanivora Povolny (DOG núm. 49, do 10 de marzo).
Nos últimos anos actualizáronse as zonas demarcadas de acordo aos datos de seguimento da praga, a través da publicación de varias resolucións. A última foi a Resolución do 24 de xaneiro de 2025, da Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias (DOG núm. 22, do 3 de febreiro), que actualizou as zonas demarcadas vixentes nese momento e mantivo todas as medidas fitosanitarias establecidas previamente nas anteriores resolucións.
No día de hoxe, os datos de seguimento deste organismo nocivo mostran un avance significativo na súa contención previa a unha posible erradicación. En varias zonas demarcadas non se detectou a presenza deste organismo durante dous anos consecutivos, o que fai posible o levantamento das medidas fitosanitarias de erradicación. Noutras zonas é preciso manter as medidas fitosanitarias vixentes ata que pasen dous anos desde a última captura.
Por todo o anteriormente exposto,
RESOLVO:
1. Actualizar a zona demarcada da Tecia solanivora Povolny (couza guatemalteca da pataca) na Comunidade Autónoma de Galicia:
1.1. Mantéñense como zonas infestadas as seguintes parroquias:
Na provincia da Coruña:
– A parroquia de Abegondo (Santaia), no concello de Abegondo.
– As parroquias de Cañás (Santa Baia) e Paleo (Santo Estevo), no concello de Carral.
– A parroquia de Maniños (San Salvador), no concello de Fene.
1.2. As seguintes parroquias pasan de zona infestada a zona tampón:
Na provincia da Coruña:
– As parroquias de Cabanas (San Xián), Figueroa (San Miguel) e Sarandós (Santa María), no concello de Abegondo.
– A parroquia da Pedra (Santa María), no concello de Cariño.
– A parroquia de Barallobre (Santiago), no concello de Fene.
1.3. Mantéñense como zona tampón, por ser parroquias lindeiras coas zonas infestadas indicadas no punto 1.1) desta resolución:
Na provincia da Coruña:
– As parroquias de Cerneda (San Salvador), Mabegondo (San Tirso), Meangos (Santiago) e Montouto (Santa Cristina), no concello de Abegondo.
– A parroquia de Laraxe (San Mamede), no concello de Cabanas.
– A parroquia de Vigo (Santa María), no concello de Cambre.
– As parroquias de Quembre (San Pedro), Sergude (San Xián), Tabeaio (San Martiño) e Vigo (San Vicente), no concello de Carral.
– A parroquia das Encrobas (San Román), no concello de Cerceda.
– A parroquia de Castelo (Santiago), no concello de Culleredo.
– A parroquia de Limodre (Santa Eulalia), no concello de Fene.
– As parroquias de Franza (Santiago) e Piñeiro (San Xoán), no concello de Mugardos.
1.4. As seguintes parroquias pasan a ser consideradas zonas libres:
Na provincia da Coruña:
– As parroquias de Folgoso (Santa Dorotea) e Viós (San Salvador), no concello de Abegondo.
– As parroquias de Cariño (San Bartolomeu), Landoi (Santiago) e Sismundi (Santo Estevo), no concello de Cariño.
– A parroquia de Beira (Santa Mariña), no concello de Carral.
– A parroquia de Régoa (Santa María), no concello de Cedeira.
– As parroquias de Magalofes (San Xurxo) e Perlío (Santo Estevo), no concello de Fene.
– A parroquia de San Xurxo de Moeche (San Xurxo), no concello de Moeche.
Na provincia de Lugo:
– A parroquia de Trabada (Santa María), no concello de Trabada.
No anexo I desta resolución pódese consultar o plano de situación da nova zona demarcada, e no anexo II a relación de parroquias da zona infestada e da zona tampón.
2. Medidas obrigatorias nas zonas demarcadas da Tecia solanivora en Galicia:
2.1. Os agricultores de todas as zonas tampón indicadas nesta resolución deberán comunicar inmediatamente despois da sementeira, e en todo caso, antes do 1 de abril, todas as parcelas cultivadas con pataca. Esta comunicación realizarase utilizando o modelo do anexo II da Orde do 6 de xullo de 2021, e poderá presentarse na oficina rural máis próxima ou en calquera dos lugares e dos rexistros establecidos na normativa reguladora do procedemento administrativo común, ou a través da sede electrónica da Xunta de Galicia (https://sede.xunta.gal/portada) utilizando o procedemento MR465C.
En canto ao destino da pataca plantada na zona tampón serán de aplicación as medidas establecidas na Resolución do 8 de marzo de 2017 e na Resolución do 28 de decembro de 2022.
2.2. Manter toda as medidas fitosanitarias establecidas na Resolución do 8 de marzo de 2017 e, en concreto, a expresa prohibición do cultivo de pataca nas zonas infestadas.
2.3. Manter todas as medidas fitosanitarias establecidas na Resolución do 9 de febreiro de 2017 para os operadores de pataca de semente no referente á comercialización e ao rexistro de vendas.
Santiago de Compostela, 15 de xaneiro de 2026
Silvestre José Balseiros Guinarte
Director xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias
ANEXO I
Plano de situación das zonas demarcadas da Tecia solanivora Povolny
