Santiago de Compostela, 10 de decembro de 2025

A Xunta de Galicia presentou hoxe EdugalIA, o proxecto de intelixencia artificial aplicada á xestión educativa que conta co aval de reputados expertos nos eidos da pedagoxía, a innovación e a computación aplicadas ás contornas escolares e que, precisamente, se deron cita en Santiago con motivo da xornada dirixida a empresas e membros da comunidade escolar.

O conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román Rodríguez, foi o encargado da apertura institucional do encontro Estratexia galega contra o abandono escolar e o abandono educativo temperá no ámbito da gobernanza, un encontro organizado, principalmente, para empresas potencialmente interesadas no proxecto EdugalIA que a Xunta sacará a licitación nos vindeiros días logo de que o Consello da Xunta autorizara onte o inicio dos trámites preceptivos.

Román Rodríguez salientou que EdugalIA é unha iniciativa “sólida, innovadora e pioneira” capaz de situar a educación galega “á vangarda” na medida en que non só está pensada para loitar contra o abandono escolar, senón que está deseñada “para conseguir o éxito académico de todo o alumnado”. “Non se trata unicamente de evitar que ninguén quede atrás, senón de abrir camiños para que cada estudante poida desenvolver todo o seu potencial”, abondou o conselleiro, que a cualificou como a iniciativa de desenvolvemento tecnolóxico de IA “máis importante de España”, como o avalan os 10 M€ que a Xunta logrou captar para este proxecto procedentes do Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER) no marco do Programa Plurirrexional de España 2021-2027, a través dunha axuda concedida polo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades ao abeiro da Liña de Fomento de Innovación desde a Demanda (Liña FID) para a Compra Pública de Innovación.

Expertos en aprendizaxe inclusiva  e socioemocional

O interese que está xerando EdugalIA no resto do Estado tamén se reflicte na talle dos poñentes que interveñen hoxe na presentación do proxecto a empresas e a membros da comunidade escolar, todos eles recoñecidos profesionais con ampla experiencia teórica e práctica de desenvolvemento de ferramentas pedagóxicas e innovadoras ao servizo da educación.

Entre eles atópase a directora de Educación e Formación da Fundación Cotec, Ainara Zubillaga, que imparte un relatorio sobre como innovar desde o corazón do sistema educativo. Doutora en Ciencias da Educación pola Universidade Complutense de Madrid e lecenciada en Pedagoxía, Ainara Zubillaga conta cunha ampla carreira profesional centrada na innovación educativa e formación do profesorado aplicada aos estudantes con discapacidade e ás contornas de aprendizaxe inclusivos.

O encontro tamén conta coa participación de Caterina Calsamiglia, doutora en Economía pola Universidade de Yale, investigadora ICrea e responsable do grupo de Ciencias Sociais Computacionais no Barcelona Supercomputing Center. Esta experta en Economía Pública colabora estreitamente co sector educativo en aspectos como a aprendizaxe socioemocional, o benestar e a equidade.

Pola súa banda, Francisco López Rupérez, que foi presidente do Consello Escolar do Estado e actualmente é director de Cátedra de Políticas Educativas da Universidade Camilo José Cela, como experto en políticas educativas cunha extensa traxectoria profesional no ámbito académico e institucional, céntrase na análise e reflexión sobre a educación centrándose nos problemas técnicos reais.

Outro dos poñentes que avalan o proxecto EdugalIA é Lucas Gortázar, director adxunto de investigación en EsadeEcPol. Gortázar, licenciado en Matemáticas e máster en Economía, céntrase nas análises de políticas públicas e investigación aplicada sobre temas de actualidade como a xornada escolar, a caída da natalidade ou a segregación social, entre outros.

Equipo asesor multidisciplinar

Logo de aprobado o proxecto e concedida a financiación, a Xunta constituíu un equipo asesor multidisciplinar composto por investigadores das universidades galegas, dos centros de investigación punteiros como o Cesga, o Supercomputing Center de Barcelona e a Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais de España, expertos en gobernanza educativa, pedagogos, analistas de datos e intelixencia artificial, que realizaron achegas para o deseño da arquitectura do proxecto incluídas cuestións como a definición de indicadores, a protección de datos ou os principios éticos.

Tras varios meses de análise e traballo previo deste think tank no que se avanzou na definición dun modelo axeitado, agora dáse o primeiro paso para a contratación da fase do proxecto centrada na I+D, para o deseño dunha solución innovadora nun período entre 2026 e 2028, así como da fase de despregamento da mesma prevista entre 2028 e 2030. 

Datos analíticos para a mellor toma de decisións 

EdugalIA leva aparellado un orzamento total de 16,5 M€ (6,6 M€ achegados pola Xunta e 9,9 procedentes dos fondos europeos mediante FEDER plurirrexional). Nos vindeiros días a Xunta vai licitar os primeiros 13,5 M€ necesarios para executar as dúas fases do proxecto que abranguen unha primeira de servizos de I+D e outra segunda de adquisición e despregamento das solucións correspondentes. A maiores, tamén se ultimando a contratación dunha oficina técnica de control de proceso, que completará o proxecto.

Esta primeira fase abrangue o desenvolvemento, avaliación e posterior compra dunha solución de acceso á información académica e de analítica avanzada de datos para a prevención do abandono educativo, así como dunha solución de asistente virtual baseado en intelixencia artificial.

Trátase, pois, de despregar un ecosistema dixital integrado que permitirá dotar o sistema educativo galego de infraestruturas analíticas avanzadas, como plataformas de intelixencia artificial, sistemas de alerta temperá e simulación de escenarios, entre outros, ao servizo do conxunto da comunidade educativa.

Grazas, precisamente, á integración de todas as fontes de datos, na práctica poderase mellorar a identificación temperá de situacións de risco no eido escolar como o abandono, unha maior precisión na asignación de recursos especializados ou a axilización da atención personalizada e proactiva. Isto é, en definitiva, avanzar nun modelo educativo centrado nas persoas máis eficaz, inclusivo, personalizado e transparente.

Entre outras vantaxes, o despregue tecnolóxico desta iniciativa ao servizo da gobernanza educativa tamén suporá melloras directas sobre os alumnos e as familias. Neste senso, crearase por primeira vez o expediente dixital único do alumnado, que o acompañará ao longo de toda a súa traxectoria académica.

Tamén se desenvolverá un espazo entre familias, centros e Xunta para asistencia e información áxil e personalizada a alumnos e familias. E outro dos aspectos máis salientables é que, ao integrar todas as fontes de datos, a administración educativa poderá facer un seguimento da redución do abandono escolar mediante o emprego de técnicas analíticas avanzadas.

Tres eixes de actuación 

O proxecto EdugalIA céntrase en tres ámbitos prioritarios vencellados coa mellora da equidade e calidade do sistema educativo galego: a gobernanza, a creación do expediente dixital do alumnado e o desenvolvemento dun espazo común entre familias, centros e Xunta.

No eido da gobernanza, habilitarase un novo modelo de administración educativa dixital que permita integrar e consolidar de forma fiable información procedente de múltiples fontes e formatos. Isto axudará a avaliar as iniciativas e políticas promovidas pola Conselleerái a través da evolución do alumnado.

Outra das súas principais funcións será a de facilitar, a través da plataforma Galiorienta, integrada en EdugalIA- facilitar o labor dos despartamenos de orientación ena súa contribución á prevención do abandono e no seu traballo diario de atención á diversidade nos centros docentes. O obxectivo nesta vertente é que os xestores do sistema poidan analizar a súa evolución tanto de forma global como a nivel de centro educativo e programa implantado, permitindo a toma de decisións baseadas en evidencias e datos personalizados de calidade. 

O segundo ámbito ten como finalidade poñer a disposición do alumnado e das súas familias para consulta un expediente dixital do alumnado. Este documento será susceptible de integrar información relevante a nivel académico vinculada á identidade dixitais dos alumnos e, nalgunhas etapas educativas, os seus titores e as súas titoras. Incluirá datos de identificación, de escolarización, académicos, sobre atención a necesidades específicas de apoio educativo, outros datos educativos e de formación relevantes e metadatos do expediente. O obxectivo é que este expediente acompañe ao longo do seu tránsito polo sistema educativo, sobre todo nos cambios de etapa, na súa relación cos diferentes centros e administracións e que sexa accesible desde calquera lugar en calquera momento.

Finalmente, a través de EdugalIA habilitarase un novo modelo no acceso de alumnado e familias á información do seu interese sobre o sistema educativo, é dicir, un punto único de contacto e acceso. A finalidade é dispoñer dun sistema co que o alumnado e os seus titores poidan interactuar arredor de aspectos vinculados coa súa relación coa Consellería como dúbidas sobre procedementos administrativos no ámbito educativo e orientación en procedementos administrativos como a solicitude de bolsas ou a admisión de alumnado.

Todo o sistema estará deseñado baixo parámetros adecuados de protección de datos, xestión de permisos, consentimentos de cesión de información e privacidade, conforme á normativa.