Santiago de Compostela, 30 de decembro de 2025

A Xunta salienta a incorporación da Mancomunidade Serra do Barbanza ao modelo da Sociedade Galega de Medio Ambiente (Sogama), un acordo que foi rubricado hoxe en Santiago e permitirá garantir a xestión sostible dos seus residuos conforme á lexislación vixente.

Así o destacou a conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático, Ángeles Vázquez, que presidiu o acto de adhesión da entidade supramunicipal a Sogama, asinado entre o presidente da empresa pública, Javier Domínguez, e o da mancomunidade, Pablo Lago.

A partir deste xoves, 1 de xaneiro, os residuos recollidos por Serra do Barbanza —que actualmente se encarga do lixo doméstico de nove concellos (Ames, Brión, Carnota, Lousame, Muros, Noia, Pontecesures, Porto do Son e Rois) nos que viven 87.097 habitantes— serán xestionados por Sogama, tal e como se recolle no documento asinado esta mañá e que terá unha vixencia inicial de cinco anos, aínda que prorrogables.

Desde ese momento, a mancomunidade poderá utilizar as diferentes instalacións da empresa pública para entregar e tratar os seus refugallos, como, por exemplo, as plantas de transferencia que dan servizo a Sogama (as de Santiago, Boiro ou Cee son as máis próximas). En todo caso, Serra do Barbanza terá que adaptar antes o seu sistema de contenerización e recollida á normativa europea para poder depositar de forma separada diferentes fraccións de lixo.

Pola súa parte, Sogama comprométese a colaborar nas campañas de información, formación e concienciación que o Barbanza deberá levar a cabo para instruír á veciñanza na correcta separación de residuos en orixe e o seu posterior depósito no contedor correspondente a fin de garantir o seu posterior reciclado.

Cómpre lembrar que o modelo do Barbanza no que se apoiaba a mancomunidade e os concellos aos que esta presta servizo naceu como alternativa ao impulsado pola Xunta no complexo medioambiental de Cerceda, ao que agora acaba de adscribirse logo de que o vertedoiro de Sobrado dos Monxes onde estaba remitindo os seus rexeitamentos tras a colmatación do vaso de vertido da planta de Lousame, esgotase a súa vida útil e teña que ser selado e clausurado.

Neste sentido e tras atribuír a adhesión a “meses de traballo arduo” entre a Mancomunidade Serra do Barbanza e Sogama, Ángeles Vázquez destacou a transcendencia do acordo finalmente acadado xa que o seu fin último é “dar o mellor servizo á cidadanía” que reside nesta zona e axudar a resolver unha situación que “arrastraba desde facía anos” a entidade supramunicipal.

Por iso, a conselleira destacou o esforzo continuado realizado pola Xunta por impulsar melloras continuas na planta de Cerceda así como para renovar e ampliar as diferentes instalacións nas que se apoia para ofrecer o seu servizo. En concreto, referiuse ás obras de ampliación efectuadas no complexo medioambiental en 2019, cun investimento de 31 millóns de euros e que permitiron ampliar a súa capacidade de tratamento nun 81%, pasando de 550.000 a 1 millón de toneladas anuais de lixo.

Este esforzo, tal e como puxo en valor a conselleira, converteu a Sogama a día de hoxe nunha das plantas máis sostibles e eficientes de toda España e das que menos lixo envían a vertedoiro, en liña coas directivas europeas, ademais de garantir unha capacidade suficiente como para dar servizo a toda Galicia.

De feito, lembrou que actualmente nas instalacións de Cerceda se xestionan 800.000 toneladas de residuos anuais, dando servizo a 295 concellos que suman 2,24 millóns de habitantes (o 83% da poboación galega) e salientou que, en caso de adherirse os nove concellos do modelo Barbanza, pasaría a recoller 32.000 toneladas adicionais e daría servizo ao 97% das entidades locais de toda Galicia e a máis de 2,3 millóns de persoas.