Santiago de Compostela, 16 de xaneiro de 2026

Acabar coas infeccións de transmisión sexual como problema de saúde pública no horizonte de 2030 é o obxectivo do Plan da Xunta que hoxe presentou o conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño.

O titular da carteira sanitaria, acompañado da directora xeral de Saúde Pública, Carmen Durán, e da directora do Centro galego para o control e prevención de enfermidades (Cegace), Marta Piñeiro, sinalou que o plan marca como meta reducir a incidencia de cada unha das infeccións de transmisión sexual nun 5 % cada ano.

Para conseguir estes obxectivos, o Goberno galego destinará un orzamento de 195 millóns de euros en cinco anos, dos que 177 se destinan a ferramentas de diagnóstico e tratamento. Tamén se fará un forte esforzo en prevención, ademais de investigación e concienciación social.

Medidas destacadas

O máximo responsable de Sanidade dixo que, entre as medidas máis destacadas do plan, están a elaboración dun mapa de recursos en saúde afectiva que recolla todas as entidades sanitarias e comunitarias relacionadas coa atención da saúde sexual.

Polo que atinxe á atención primaria, facilitaranse medios de protección como preservativos, faranse campañas de comunicación e estableceranse alianzas coa farmacia comunitaria.

Engadido ao anterior, e de forma novidosa, realizaranse cribados oportunistas de VIH e hepatite B e C, así como outras infeccións de transmisión sexual como a gonorrea.

Concretamente, o conselleiro dixo que o seu departamento fará cribado oportunista de VIH nos tramos de idade de maior incidencia, tanto en primaria como hospitalaria, e ampliarase o cribado oportunista de hepatite C ao grupo de 40 a 49 anos. Ademais, Sanidade incluirá o cribado oportunista de hepatite B.

De forma pioneira en España, a Consellería de Sanidade deseñará un cribado de gonococo, clamidia e mycoplasma, mediante a realización de autotoma no propio domicilio. Este ano desenvolverase un proxecto piloto que definirá os grupos de idade ou os grupos de risco aos que se ofrecerá.

O conselleiro remarcou que se trata dun plan ambicioso co que Galicia aspira a seguir consolidando a súa posición de liderado en materia de saúde pública e prevención de enfermidades.

Tamén puxo en valor que o plan conta co aval científico de diversas entidades como a Sociedade galega de Medicina Preventiva ou a Sociedade galega de Microbioloxía.

Así mesmo, Gómez Caamaño remarcou que o plan foi consensuado coas consellerías da Xunta competentes en Igualdade e Xuventude.

Abordaxe integral e obxectivos estratéxicos

Na presentación do plan, o conselleiro referiu que este documento parte dun cambio substancial, de tal xeito que, en lugar de afrontar o VIH e outras infeccións de forma illada, optouse por unha abordaxe integral.

Esta abordaxe, estará baseada na prevención, no diagnóstico precoz e tratamento, na atención á súa cronicidade e, ademais, na mellora da calidade de vida das persoas afectadas.

Gómez Caamaño dixo que este plan busca mellorar o sistema de vixilancia epidemiolóxica, así como diminuír a incidencia destas infeccións e protexer a saúde sexual da poboación.

Outros obxectivos estratéxicos citados polo conselleiro son diagnosticar de xeito precoz as infeccións de transmisión sexual para evitar complicacións e cortar a cadea de transmisión; e facilitar o acceso ao sistema sanitario así como asegurar o tratamento.

Esta iniciativa tamén busca mellorar a calidade de vida das persoas que viven con VIH, evitando o estigma e a discriminación; fortalecer as capacidades técnicas dos profesionais da saúde e, así mesmo, promover a innovación sobre a vixilancia destas infeccións.

Pola súa banda, a directora xeral de Saúde Pública, Carmen Durán, fixo unha presentación polo miúdo do plan e lembrou o traballo previo da Xunta neste eido, que inclúe a iniciativa pioneira a nivel mundial de ofrecer a vacina da meninxite B para obter unha cruzada fronte ao gonococo.

Actualmente a incidencia das principais infeccións de transmisión sexual en Galicia está por debaixo da media nacional, aínda que con tendencia crecente. No VIH é de 5,1 casos por 100.000 habitantes; a gonorrea, de 33 casos por 100.000 habitantes; e a sífilis de 10 casos por 100.000 habitantes.

Presentación aos profesionais

Con posterioridade á rolda de prensa, o conselleiro interveu, no salón de actos da Consellería de Sanidade, na inauguración dunha xornada dirixida a profesionais e axentes especializados para presentarlles o plan.

A xornada aborda a situación actual das infeccións de transmisión sexual, cunha mesa redonda moderada pola directora científica do Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur, Eva Poveda, baixo o título: As ITS, miradas múltiples, retos compartidos.