O exercicio da folga por parte dos traballadores para a lexítima defensa dos seus intereses é un dereito fundamental recoñecido pola Constitución no seu artigo 28.2. O seu respecto e protección resulta esencial para o correcto funcionamento dun estado democrático, en que se deben garantir todos os mecanismos de expresión da soberanía popular. Non obstante o anterior, o exercicio dese dereito debe cohonestarse co respecto ao resto dos dereitos constitucionalmente establecidos e coa garantía de acceso da comunidade aos servizos considerados esenciais.
No sector do transporte, os servizos que se prestan teñen un carácter esencial para a cidadanía en canto que supoñen unha ferramenta básica para o exercicio doutros dereitos, como son os de libre circulación dentro do territorio nacional (artigo 19 da Constitución), á educación (artigo 27) e ao traballo (artigo 35). Desta maneira, a garantía dunha mínima mobilidade da cidadanía durante a xornada de folga convértese nunha demanda de interese xeral que debe ser atendida pola Administración no ámbito das competencias que ten atribuídas.
O 4 de xuño de 2025, o sindicato Confederación Intersindical Galega (CIG) comunicou a convocatoria dunha folga os días 4, 7, 9 e 11 de xullo e, con carácter indefinido, a partir do 14 de xullo de 2025 na empresa Autos Carballo, S.L., titular dos contratos de servizo público de transporte regular de viaxeiros de uso xeral XG633-Comarcas da Mariña Central e Oriental, XG635-A Coruña-Lugo-A Mariña, con anexos, XG636-Comarca de Terra Chá, XG639-Termos municipais de Pontedeume, Cabanas, Vilarmaior, Irixoa e Monfero, XG641-Nordés da comarca de Eume, XG682-Norte da comarca da Mariña Central e oeste da comarca da Mariña Occidental, XG709-Oeste das comarcas de Betanzos e Eume, XG843-A Coruña, Ferrol, Ortigueira, Viveiro, Vilalba, Lugo, con anexos e XG848-Norte das comarcas de Fisterra, Bergantiños e A Coruña.
A indicada convocatoria afecta o ámbito territorial dos servizos de transporte público prestados no marco dos citados contratos e o conxunto das persoas traballadoras de Autos Carballo, S.L. de todas as provincias galegas.
No marco das competencias atribuídas á Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes no sector do transporte, os servizos afectados por esta folga son:
a) Servizos públicos de transporte regular de uso xeral: están afectadas pola folga as concesións de servizo público de transporte regular de viaxeiros por estrada de uso xeral XG633-Comarcas da Mariña Central e Oriental, XG635-A Coruña-Lugo-A Mariña, con anexos, XG636-Comarca de Terra Chá, XG639-Termos municipais de Pontedeume, Cabanas, Vilarmaior, Irixoa e Monfero, XG641-Nordés da comarca de Eume, XG682-Norte da comarca da Mariña Central e oeste da comarca da Mariña Occidental, XG709-Oeste das comarcas de Betanzos e Eume, XG843-A Coruña, Ferrol, Ortigueira, Viveiro, Vilalba, Lugo, con anexos e XG848-Norte das comarcas de Fisterra, Bergantiños e A Coruña.
Respecto das expedicións non integradas, diferéncianse as de lonxitude inferior a vinte e cinco quilómetros, nas cales, nas franxas horarias da primeira e última hora do día, das 6.00 ás 9.00 horas e das 18.00 ás 21.00 horas, se establece como servizos mínimos o cincuenta por cento das expedicións existentes, e as expedicións non integradas de lonxitude superior a vinte e cinco quilómetros, con orixe ou destino nalgunha das sete cidades, nas cales se mantén unha expedición de ida e outra de volta nos servizos con saída anterior ás 14.00 horas e posterior ás 18.00 horas.
Tendo en conta que a convocatoria se efectúa de xeito indefinido desde o 14 de xullo e que a explotación dos servizos de transporte varía duns días da semana a outros, nos servizos publicados en https://www.bus.gal/gl/descargas/servizos_minimos fíxase o calendario de servizos mínimos que se deberán prestar nos diferentes días da semana para a tempada estival, que abrangue ata o 31 de agosto de 2025, e débense establecer os servizos mínimos que se prestarán no caso de que a folga continúe máis aló de dito período temporal.
b) Servizos regulares de uso especial para transporte de traballadores: co fin de garantir a chegada e a saída aos postos de traballo naqueles servizos de carácter interurbano en que a ausencia dunha previsión mínima crebaría toda posibilidade de acceso ao traballo, propóñense como mínimos todos os servizos nas expedicións anteriores ás 9.00 horas e posteriores ás 18.00 horas.
Dado trámite de audiencia ao Comité de Folga respecto á proposta de servizos mínimos, a entidade sindical convocante non presentou alegacións a eles.
As circunstancias apuntadas, a garantía de dereitos vinculados coa mobilidade, co traballo e a propia liberdade de circulación son as que levan a establecer os servizos mínimos concretados nesta orde, dirixidos a garantir a mínima prestación de servizos que posibilite o exercicio daqueloutros dereitos esenciais, compatibilizando así o contido esencial de todos os dereitos en conflito.
Na súa virtude, por proposta da Dirección Xeral de Mobilidade,
DISPOÑO:
Artigo único. Servizos mínimos
Durante a folga convocada pola Confederación Intersindical Galega (CIG) para os días 4, 7, 9 e 11 de xullo e, con carácter indefinido, a partir do 14 de xullo de 2025 na empresa Autos Carballo, S.L., terán a consideración de servizos mínimos os seguintes:
1. Servizos públicos de transporte regular de uso xeral: os servizos mínimos poden consultarse na páxina web da Xunta de Galicia https://www.bus.gal/gl/descargas/servizos_minimos
2. Servizos regulares de uso especial para o transporte de traballadores: todos os servizos nas expedicións anteriores ás 9.00 horas e posteriores ás 18.00 horas.
A empresa de transporte dará a máxima difusión dos servizos concretos que resulten afectados por esta orde ás persoas usuarias a través daqueles medios que permitan o seu coñecemento e, en todo caso, nos propios vehículos, con antelación ao inicio e durante a folga.
Disposición derradeira única. Entrada en vigor
Esta orde entrará en vigor o mesmo día da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 3 de xullo de 2025
Diego Calvo Pouso
Conselleiro de Presidencia, Xustiza e Deportes
