O artigo 28.2 da Constitución española recoñece como dereito fundamental o dereito á folga.
O exercicio deste dereito na Administración e nas empresas, entidades e institucións públicas ou privadas que presten servizos públicos ou de recoñecida e inaprazable necesidade, no ámbito e competencias da Comunidade Autónoma de Galicia, está condicionado ao mantemento dos servizos esenciais fixados no artigo 2 do Decreto 155/1988, do 9 de xuño, polo que se ditan normas para garantir a prestación dos servizos esenciais no ámbito da Comunidade Autónoma (DOG núm. 116, do 20 de xuño), entre os cales se encontra a sanidade.
A prestación da asistencia sanitaria pública non pode verse gravemente afectada polo lexítimo exercicio do dereito de folga, xa que aquela é considerada e recoñecida como prioritaria en relación con este. Isto implica a necesidade de conxugar o dito exercicio cun axeitado establecemento dos servizos mínimos nas áreas e actividades que repercuten na xestión dos servizos sanitarios, co fin de preservar, en último termo, o propio dereito á vida e á integridade física das persoas usuarias dos devanditos servizos.
O artigo 3 do citado decreto faculta os/as conselleiros/as competentes por razón dos servizos esenciais afectados para que, mediante orde e ante cada situación de folga, establezan o mínimo de actividade necesaria para asegurar o mantemento de tales servizos, así como para determinar o persoal preciso para a súa prestación.
A Confederación Intersindical Galega (CIG) comunicou a convocatoria dunha folga que afectará o persoal dos servizos de limpeza dos hospitais do Salnés e da Barbanza, e que se desenvolverá os días 11, 12, 18, 19, 25 e 26 de novembro e 3, 9, 10, 16, 17, 22, 23, 29 e 30 de decembro, das 9.00 ás 11.00 horas e das 15.00 ás 17.00 horas, e indefinida e a xornada completa a partir do 7 de xaneiro de 2026.
Constatouse que a folga afectará o persoal das empresas Itma, S.L.U. e Mantelnor Limpiezas, S.L., adxudicatarias do servizo de limpeza do Hospital do Salnés, dependente da Área Sanitaria de Pontevedra e O Salnés, e do Hospital da Barbanza, dependente da Área Sanitaria de Santiago de Compostela e Barbanza, respectivamente.
A suspensión desta actividade podería xerar niveis de contaminación que poñerían en risco a saúde das persoas doentes, usuarias e traballadoras.
A limpeza é un elemento esencial para garantir condicións axeitadas de hixiene, asepsia e desinfección, e constitúe unha medida básica de prevención fronte ás infeccións relacionadas coa asistencia sanitaria. Así mesmo, a normativa en materia de prevención de riscos laborais obriga a manter unhas condicións adecuadas de orde, mantemento e limpeza co fin de salvagardar a seguridade e a saúde nos lugares de traballo.
Tendo en conta que o proceso asistencial require un nivel de limpeza que asegure a continuidade da atención en condicións seguras, a prestación deste servizo resulta indispensable e non pode ser interrompida sen comprometer a saúde pública nin a seguridade das persoas.
Por todo iso, resulta procedente fixar servizos mínimos que garantan as condicións necesarias de hixiene e seguridade nos centros sanitarios afectados.
Para a fixación dos servizos mínimos, óptase nesta orde por reiterar os criterios reitores de carácter xeral que xa foron aplicados por esta consellería en anteriores folgas do sector da limpeza no ámbito hospitalario. Os ditos criterios, que xa son de público coñecemento logo da publicación de sucesivas ordes no Diario Oficial de Galicia, teñen por finalidade garantir unha actividade mínima, en función do risco e as características das diversas dependencias, respecto a aquela que se realiza con carácter habitual.
Ademais, tense en conta que a folga convocada para as xornadas dos meses de novembro e decembro consistirá nun paro de dúas horas por quenda e que pasará a ser indefinida e a xornada completa a partir do 7 de xaneiro, polo que as presenzas mínimas se establecen de forma diferenciada segundo o período.
Con base no que antecede e logo de audiencia ao Comité de Folga, realizada nos dous ámbitos afectados,
DISPOÑO:
Artigo 1
A convocatoria de folga deberá entenderse condicionada ao mantemento dos servizos mínimos, segundo os seguintes criterios reitores:
1. Urxencias, laboratorio de urxencias, radiodiagnóstico de urxencias, UCI, área cirúrxica, reanimación poscirúrxica, reanimación cardíaca, oncoloxía radioterápica, hematoloxía, hospital de día e diálise: o persoal preciso para garantir o 100 % das presenzas e prestación de limpeza habituais.
2. Radioloxía intervencionista, esterilización e hospitalización: o persoal preciso para garantir o 70 % das presenzas e prestación de limpeza habituais.
3. Restantes áreas: o persoal preciso para garantir o 50 % das presenzas e prestación de limpeza habituais.
Con carácter xeral, resulta preciso garantir que as instalacións estean en perfectas condicións de limpeza e hixiene, nas zonas de hospitalización de doentes, vestiarios de persoal, áreas críticas, servizos de urxencias e quirófanos, así como nas zonas comúns de uso xeral, pois as eventuais diminucións dos parámetros de limpeza nalgunha delas pode incidir directamente tamén nas outras.
Artigo 2
A determinación do persoal necesario con base nos criterios anteriores faraa cada empresa coordinadamente coas xerencias das áreas sanitarias afectadas e a súa fixación debe estar adecuadamente motivada.
A xustificación debe constar no expediente de determinación de mínimos e exteriorizarse axeitadamente para xeral coñecemento do persoal destinatario. Deberá quedar constancia no expediente dos factores ou criterios cuxa ponderación conduce a determinar as presenzas mínimas.
O persoal necesario para cubrir dos servizos mínimos deberá ser publicado nos taboleiros de anuncios con antelación ao comezo da folga.
A designación nominal de efectivos que deben cubrir os servizos mínimos, que deberá recaer no persoal de xeito rotatorio, será determinada pola empresa e notificada ao persoal designado.
O persoal designado como servizo mínimo que desexe exercer o seu dereito de folga poderá instar a substitución da súa designación por outro/a traballador/a que voluntariamente acepte o cambio de xeito expreso.
No anexo desta orde recóllese o número de presenzas mínimas acordado para cubrir as xornadas de folga, de acordo cos criterios reitores establecidos, e garantindo en todo caso a cobertura das áreas e porcentaxes indicadas nos devanditos criterios.
Artigo 3
Os paros e alteracións no traballo por parte do persoal necesario para o mantemento dos servizos mínimos serán considerados ilegais para os efectos do establecido no artigo 16 do Real decreto lei 17/1977, do 4 de marzo, sobre relacións de traballo (BOE núm. 58, do 9 de marzo).
Artigo 4
O disposto nos artigos anteriores non significará ningún tipo de limitación dos dereitos que a normativa reguladora da folga recoñece ao persoal nesta situación, nin tampouco sobre a tramitación e efectos das peticións que a motiven.
Artigo 5
Sen prexuízo do que establecen os artigos anteriores, deberanse observar as normas legais e regulamentarias vixentes en materia de garantías das persoas usuarias dos establecementos sanitarios. Os altercados ou incidentes que se produzan serán obxecto de sanción con base nas normas vixentes.
Disposición derradeira
Esta orde producirá efectos e entrará en vigor o mesmo día da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 6 de novembro de 2025
Antonio Gómez Caamaño
Conselleiro de Sanidade
ANEXO
Centro: Hospital da Barbanza.
|
Período |
Día |
Mañá |
Tarde |
Noite |
|
Novembro/decembro |
Luns-venres |
5 |
4 |
1 |
|
Sábados |
4 |
2 |
1 |
|
|
Domingos/festivos |
3 |
2 |
1 |
|
|
Xaneiro 2026 |
Luns-venres |
6 |
6 |
1 |
|
Sábados |
4 |
2 |
1 |
|
|
Domingos/festivos |
3 |
2 |
1 |
Centro: Hospital do Salnés1.
|
Día |
Mañá |
Tarde |
|
De luns a venres |
9 |
9 |
|
Sábados, domingos e festivos |
6 |
3 |
1 As presenzas recollidas refírense aos paros parciais previstos nos meses de novembro e decembro de 2025. De acordo co manifestado na reunión co Comité de Folga, no caso de que a folga chegase a ter carácter indefinido e a tempo completo, a Administración poderá convocar de novo o Comité de Folga para revisar e, se procede, modificar as presenzas inicialmente fixadas.