O Pacto Verde Europeo expresa o compromiso da Comisión Europea de responder aos desafíos do cambio climático e á perda de biodiversidade a través dun paquete de iniciativas cuxo obxectivo é alcanzar a neutralidade climática en 2050. Unha destas iniciativas é a Estratexia da Unión Europea sobre biodiversidade para 2030, que persegue protexer a natureza e reverter a degradación dos ecosistemas. Esta estratexia establece entre os seus compromisos conferir protección ao 30 % da superficie terrestre e ao 30 % da mariña; definir unha Rede transeuropea de espazos naturais coherente e resiliente, a creación de corredores ecolóxicos e o fomento da infraestrutura verde; conseguir un bo estado ambiental dos ecosistemas mariños; deter a perda de ecosistemas verdes urbanos mediante a promoción da infraestrutura verde e de solucións baseadas na natureza integradas na planificación urbanística; conseguir que, polo menos, o 25 % das terras agrarias se dedique á agricultura ecolóxica, estender as prácticas agroecolóxicas e aumentar a cantidade, calidade e resiliencia dos bosques.
Adicionalmente, para garantir a restauración dunha natureza rica en biodiversidade e resiliente na Unión Europea, aprobouse o Regulamento (UE) núm, 2024/1991 do Parlamento Europeo e do Consello, do 24 de xuño de 2024, relativo á restauración da natureza e pola que se modifica o Regulamento (UE) núm. 2022/869. O citado regulamento exixe aos Estados membros que adopten e apliquen as medidas para restaurar conxuntamente polo menos o 20 % das zonas terrestres e marítimas da UE de aquí a 2030. Para iso, o Regulamento regula as medidas a establecer para os diversos ecosistemas terrestres, costeiros e de auga doce, forestais, agrícolas e urbanos, incluídas as zonas húmidas, os pasteiros, os bosques, os ríos e os lagos, así como ecosistemas mariños, establecendo diferentes requisitos para cada ecosistema co fin de previr a súa deterioración, mellorar o seu estado de conservación, incrementar a súa biodiversidade, manter as funcións e servizos que prestan e establecen unha conectividade ecolóxica.
Con iso contribuirase á consecución dos obxectivos xerais da Unión en materia de conservación de hábitats e especies, á mitigación e adaptación ao cambio climático, á neutralidade na degradación das terras, á mellora da seguridade alimentaria, así como ao cumprimento dos compromisos internacionais da Unión.
O aumento do consumo de enerxía, a sobreexplotación dos recursos naturais e a transformación sen precedentes das paisaxes nos últimos 150 anos, entre outros, provocaron cambios no clima e o declive acelerado da diversidade biolóxica en todo o mundo. Así, o 77 % da terra (excluída a Antártida) e o 87 % dos océanos foron modificados polos efectos directos das actividades humanas, segundo o informe sobre biodiversidade e cambio climático da Plataforma intergobernamental científico-normativa sobre diversidade biolóxica e servizos dos ecosistemas (IPBES) e o Grupo intergobernamental de expertos sobre o cambio climático (IPCC).
Ante estes retos, a infraestrutura verde, entendida como unha rede ecoloxicamente coherente e estratexicamente planificada de zonas naturais e seminaturais en áreas terrestres (naturais, rurais e urbanas) e mariñas, deseñada e xestionada para a conservación dos ecosistemas e o mantemento dos servizos que provén, pode ser unha ferramenta eficaz. Esta rede de espazos achega beneficios ecolóxicos, económicos e sociais mediante solucións naturais, pon en valor os beneficios que a natureza proporciona á sociedade e contribúe a evitar a dependencia de custosas infraestruturas artificiais.
Unha actuación en infraestrutura verde mellora o funcionamento autónomo do ecosistema, facéndolle menos dependente da intervención humana. Esta autonomía implica biodiversidade e resiliencia. Os compoñentes construídos mantéñense ou diminúen. As necesidades de achegas de fertilizantes, pesticidas, tratamentos, reposición de poboacións tenden a diminuír.
A infraestrutura verde debe ter unha aproximación multiescalar con accións apropiadas a cada grao de detalle territorial, desde actuacións de detalle no tecido urbano, como implantación de hortos urbanos ou tellados verdes, ou no medio rural, como seres vivos ou agricultura ecolóxica, ata proxectos de grande extensión territorial como corredores ecolóxicos. A infraestrutura verde é, polo tanto, o aliado perfecto para lograr a adaptación das cidades e os municipios á nova realidade climática e de afrontar todos eses retos e camiñar cara a un futuro máis ecolóxico, máis sostible, máis resiliente.
O cambio climático é unha das principais presións que impulsan a perda da biodiversidade no mundo. Coñecer as áreas que permitan sobrevivir a determinados organismos no actual escenario de quecemento global constitúe un primeiro paso na conservación da biodiversidade. Neste sentido, é necesaria a aplicación práctica do concepto de «refuxios climáticos» como ferramenta emerxente para a conservación da biodiversidade, entendendo como refuxios climáticos para a biodiversidade, zonas nas cales o cambio climático chega de forma amortiguada, permitindo a persistencia dun conxunto de valores físicos, ecolóxicos e socioculturais inestimables ou espazos cunhas condicións futuras que se preveñan favorables para actuar como receptores da biodiversidade.
O IPCC, no seu sexto informe de avaliación (AR6) destaca que as especies e ecosistemas atópanse suxeitos a riscos crecentes como consecuencia do cambio climático, identificando entre as medidas de maior eficacia para a conservación da biodiversidade terrestre fronte aos impactos potenciais derivados do cambio climático:
– O axuste das estratexias de conservación e obxectivos das áreas protexidas, para reflectir os cambios na distribución das especies e as características dos hábitats.
– A conservación de microrrefuxios climáticos.
Os plans de impulso ao medio ambiente, PIMA, supuxeron en España, a través de diversas convocatorias, a posta en marcha de accións de loita contra o cambio climático, tanto no campo da mitigación como da adaptación.
En virtude do artigo 148.1 da Constitución española, as comunidades autónomas asumen competencias de xestión en materia de protección do ambiente. Atendendo á competencia do Estado en lexislación básica sobre protección do ambiente, artigo 149.1 da Constitución, deseñouse un modelo para a concesión das axudas do PIMA Adapta Refuxios Climáticos para a Biodiversidade baseado na colaboración coas comunidades autónomas, que desenvolven a súa tramitación e asumen a xestión dos fondos e a súa distribución conforme criterios axustados aos principios constitucionais e á orde de distribución de competencias.
A Conferencia Sectorial de Medio Ambiente, na súa reunión por procedemento escrito entre os días 23 e 31 de outubro de 2023, aprobou o Acordo polo que se autorizan os criterios de repartición e a distribución territorial de créditos entre as comunidades autónomas para a execución de actuacións enmarcadas non Plan PIMA Adapta Refuxios Climáticos.
Os fondos canalizados a través do PIMA Adapta Refuxios Climáticos contribuirán ao desenvolvemento, da liña de acción 4.2 («Planificación e xestión de áreas protexidas con criterios adaptativos») e á liña de acción 4.3 («Mellora da capacidade adaptativa da infraestrutura verde») do Plan nacional de adaptación ao cambio climático 2021-2030. En concreto, este PIMA apoiará o desenvolvemento das seguintes medidas establecidas no Programa de traballo 2021-2025 do PNACC:
– A04.L2.M08. Desenvolvemento da infraestrutura verde adaptada ao cambio climático.
– A04.L5.M03. Impulso á creación de «refuxios climáticos» como ferramenta de adaptación ao cambio climático da biodiversidade.
O principal obxectivo deste PIMA é apoiar o desenvolvemento por parte das comunidades autónomas dos mandatos contidos na Lei de cambio climático e transición enerxética, o Plan nacional de adaptación e o seu Programa de traballo 2021-2025.O PIMA Adapta Refuxios Climáticos servirá para:
– Impulsar o papel das áreas protexidas españolas como instrumentos para a protección da biodiversidade fronte aos riscos derivados do cambio climático, incluíndo o enfoque adaptativo na planificación e xestión dos espazos naturais protexidos españois.
– Impulsar a identificación de «refuxios climáticos», para a biodiversidade.
– Expor intervencións nestes espazos para preservar e mellorar o seu potencial para a conservación da biodiversidade.
O concepto de refuxio climático para a biodiversidade, que se foi estendendo nos últimos anos, implica unha procura a distintas escalas de espazos que, baixo os distintos escenarios de cambio climático, sexan ou poidan chegar a ser zonas de acollida ou de retención da biodiversidade. O concepto de refuxio climático pódese entender nun dobre sentido:
– Refuxios climáticos de retención: enténdense os refuxios climáticos como zonas ás cales o cambio do clima chega de forma relativamente amortecida, permitindo a persistencia dun conxunto de valores físicos, ecolóxicos e socioculturais inestimables (Morelli, 2016).
Os esforzos para protexer a biodiversidade nun contexto de rápido cambio do clima incrementaron o interese sobre estes «refuxios climáticos» xa que poderían xogar un papel destacado nas novas estratexias de conservación.
Refuxios climáticos de desprazamento ou acollida: os refuxios climáticos de desprazamento ou acollida son espazos cuxas condicións futuras prevense favorables para actuar como «receptores» de biodiversidade.
Por exemplo, as zonas de montaña, máis frescas, poden acoller especies das zonas baixas circundantes a medida que estas se quentan. En espazos de montaña, as ladeiras de sombría tamén son comparativamente máis frescas e húmidas que as de solaina: de feito, actuaron como espazos de refuxio para especies de carácter eurosiberiano nun clima progresivamente máis mediterráneo. Un caso especialmente interesante dáse en zonas pobres en biodiversidade –por distintas presións históricas ou actuais–, en que hai un clima comparativamente máis fresco e húmido que o que se dá en espazos circundantes. Un exemplo serían algunhas zonas de montaña con plantacións forestais monoespecíficas de baixa calidade. Nestas circunstancias, unha adecuada xestión dos usos do solo pode permitir a apertura de novos nichos ecolóxicos que faciliten a adaptación a través da colonización natural. En consecuencia, os refuxios climáticos poden ser espazos cun elevado potencial para a conservación, mesmo se o seu valor actual é modesto. Algúns destes espazos poden servir tamén como stepping stones ou «carrís de paso» nas migracións climáticas.
En Galicia, é a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático, segundo o establecido no Decreto 137/2024, do 20 de maio, polo que se establece a súa estrutura orgánica, o órgano da Administración da Comunidade Autónoma a que lle corresponden, entre outras, as competencias e as funcións en materia de ambiente, conforme o establecido no Estatuto de autonomía para Galicia nos termos sinalados na Constitución española.
Segundo se sinala no citado decreto, a Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático exercerá as competencias, entre outras, sobre o impulso de actuacións en prol da consecución dos obxectivos de descarbonización e neutralidade climática, así como o fomento e promoción da investigación, o desenvolvemento tecnolóxico e a innovación para o logro da adecuada protección ambiental e loita contra o cambio climático.
A loita contra o cambio climático articúlase a través da redución de emisións de gases de efecto invernadoiro, así como do incremento das absorcións (mitigación) e da adaptación aos impactos que este está a provocar e se prevé que sucedan. Ambos os tipos de resposta están estreitamente vinculados, sendo necesaria a posta en marcha de medidas en ambos os ámbitos.
Os entes locais e rexionais están en primeira liña para facer fronte aos impactos do cambio climático a escala local e aumentar a resiliencia dos seus territorios ante os retos climáticos. Por conseguinte, é necesario facer fronte ao problema do cambio climático tanto desde unha aproximación global como local, tendo en conta as características e circunstancias de cada realidade territorial, municipio ou barrio.
Os municipios contan cunha importante capacidade adaptativa a través de políticas locais especialmente relevantes, como son a planificación urbanística, o abastecemento de auga potable, as redes de saneamento e o tratamento de augas residuais, a xestión de vías e espazos públicos, a protección ambiental ou a saúde pública.
A Xunta de Galicia, co fin de colaborar cos concellos de Galicia nas súas accións a prol da loita contra o cambio climático publicou, no DOG do 18 de febreiro de 2025, a Orde do 29 de xaneiro de 2025 pola que se establecen as bases reguladoras para a concesión, en réxime de concorrencia non competitiva, de axudas a entidades locais de Galicia para a aplicación de solucións baseadas na natureza orientadas á prevención de riscos asociados ao cambio climático en espazos urbanos e periurbanos (Programa Galicia Refuxio Climático), e se convocan, mediante tramitación anticipada de gasto, para o ano 2025 (código de procedemento MT975Y).
Dada a elevada demanda rexistrada na primeira convocatoria, en que se presentaron numerosas solicitudes por parte das entidades locais interesadas en desenvolver proxectos ambientais, e considerando que, debido a limitación orzamentaria, varios concellos e propostas quedaron excluídos pese ao seu interese e adecuación aos obxectivos da orde, estímase oportuno realizar esta segunda convocatoria.
Neste sentido, e como xa se establecía na anterior anualidade, a presente convocatoria de axudas pretende apoiar as entidades locais na súa actuación na loita contra o cambio climático, tanto en accións de mitigación como de adaptación a este fenómeno.
En consecuencia, a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático fai públicas, por medio desta orde, as bases reguladoras e a convocatoria destas axudas para o ano 2026, destinadas a subvencionar as actuacións que se sinalan no ámbito das competencias atribuídas á Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático, coa finalidade de mellorar as condicións ambientais e acadar un desenvolvemento sustentable na Comunidade Autónoma de Galicia.
A Orde da Consellería de Economía e Facenda do 11 de febreiro de 1998 sobre tramitación anticipada de gasto, modificada polas ordes da Consellería de Economía e Facenda do 27 de novembro de 2000 e do 25 de outubro de 2001, establece que os expedientes de gasto se poderán iniciar, sempre que as necesidades que se teñan que satisfacer poidan ser razoablemente previstas anticipadamente, no exercicio inmediatamente anterior ao dos orzamentos con cargo aos cales se vaian imputar, condicionado á existencia de crédito adecuado e suficiente no proxecto de Lei de orzamentos xerais aprobado polo Consello da Xunta de Galicia. Por iso, a eficacia desta convocatoria queda condicionada á existencia de crédito adecuado e suficiente nos orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o próximo ano 2026, no momento da resolución de concesión.
No anteproxecto de lei de orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2026 existe crédito adecuado e suficiente para poder tramitar esta orde.
De acordo co disposto no artigo 3.1 da Orde da Consellería de Economía e Facenda do 11 de febreiro de 1998, a tramitación anticipada poderá chegar, como máximo, ata o momento anterior ao da disposición ou compromiso de gasto. Así mesmo, segundo o establecido no artigo 5 da devandita orde, todos os actos de trámite ditados en desenvolvemento desta orde enténdense condicionados a que, unha vez aprobada a Lei de orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2026, subsistan as mesmas circunstancias de feito e de dereito existentes no momento da súa produción.
En consecuencia, de conformidade co previsto no artigo 30.1.3 do Estatuto de autonomía de Galicia e no uso das facultades que me confire a Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia (en diante, Lei 9/2017), así como no uso das competencias que me confire o artigo 34 da Lei 1/1983, do 22 de febreiro, de normas reguladoras da Xunta e da súa Presidencia,
DISPOÑO:
Artigo 1. Obxecto e finalidade
1. Esta orde ten por obxecto aprobar as bases reguladoras polas cales se rexerá a convocatoria pública para o ano 2026 da concesión de axudas para a aplicación de solucións baseadas na natureza orientadas á prevención de riscos asociados ao cambio climático en espazos urbanos e periurbanos (Programa Galicia Refuxio Climático) así como a actuacións de identificación e adecuación de refuxios climáticos para a biodiversidade (Programa PIMA Adapta Refuxios Climáticos), para o ano 2026 (código de procedemento MT975Y).
A súa finalidade é colaborar cos concellos galegos para fomentar actividades que contribúan ao impulso da infraestrutura verde e a conectividade dos espazos verdes, para incrementar a biodiversidade, mellorar a súa conservación, a adaptación ao cambio climático, a mellora da calidade ambiental e a creación de espazos saudables. Ademais, tamén está dirixida a ofrecer recursos con que levar a cabo actuacións de identificación e adecuación de refuxios climáticos para a biodiversidade.
2. O procedemento de concesión destas subvencións tramitarase en réxime de concorrencia non competitiva e axustarase ao disposto no artigo 19.2 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
Artigo 2. Concellos beneficiarios e requisitos das solicitudes
1. Poderán ser beneficiarios desta subvención os concellos de Galicia, de forma individual.
2. As solicitudes presentadas deberán cumprir os seguintes requisitos:
a) Cada concello poderá presentar solicitudes para un máximo de 3 proxectos, conforme o disposto no artigo seguinte.
b) O concello debe ter a plena dispoñibilidade sobre os terreos ou predios en que se pretende realizar as actuacións.
Este requisito deberá estar cumprido antes do remate do prazo de presentación de solicitudes e acreditarase mediante a certificación emitida pola secretaría do concello solicitante no modelo do anexo II.
c) De seren necesarias para levar a cabo a actuación para a cal se solicita a subvención, deberase contar coas autorizacións ou licenzas urbanísticas ou sectoriais que resulten preceptivas, tanto das entidades locais como por parte doutros organismos ou administracións públicas. Para estes efectos, o cumprimento do dito requisito, acreditarase na fase de xustificación.
d) Que exista acordo do concello polo cal se decide solicitar a subvención para as obras ou actuacións concretas que se pretenden executar ao abeiro desta orde con base no proxecto ou memoria valorada presentado, e se aceptan expresamente as condicións de financiamento e demais requisitos establecidos nela.
3. O incumprimento de calquera das condicións ou requisitos establecidos neste artigo na data en que remate o prazo de presentación de solicitudes, coa excepción do requisito previsto na letra c) do punto anterior, constituirá causa de inadmisión da solicitude, sen prexuízo de calquera outra que poida derivar da normativa aplicable.
4. Para poderen ser beneficiarias destas axudas as entidades locais deberán ter presentado as contas a que se refire o artigo 208 e seguintes do Real decreto lexislativo 2/2004, do 5 de marzo, polo que se aproba o texto refundido da Lei reguladora das facendas locais, do exercicio orzamentario que corresponda, no Consello de Contas de Galicia.
5. Non poderán ter a condición de beneficiarias as entidades en que concorra algunha das circunstancias previstas no artigo 13 da Lei 38/2003, do 17 de novembro, xeral de subvencións, e no artigo 10 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
Artigo 3. Proxectos subvencionables
1. Serán subvencionables os proxectos que se inclúan nas seguintes actuacións:
Liña 1. Axudas a entidades locais de Galicia para a aplicación de solucións baseadas na natureza orientadas á prevención de riscos asociados ao cambio climático en espazos urbanos e periurbanos (Programa Galicia Refuxio Climático).
Serán subvencionables os proxectos que integren as seguintes actuacións:
Proxectos tipo A. Intervencións en espazos públicos orientados a atenuar o efecto illa de calor urbana:
a) Sombreado natural de rúas e prazas con especial preferencia de utilización de especies autóctonas.
b) Redución de impermeabilidade do solo.
c) Creación de microclimas con láminas de auga.
Proxectos tipo B. Incremento da biodiversidade urbana e aumento de zonas verdes urbanas:
a) Implantación de xardíns verticais.
b) Cubertas verdes en infraestrutura urbana.
c) Restauración e rehabilitación de zonas húmidas.
d) Mellora da conectividade natural entre o medio urbano e periurbano.
Liña 2. Axudas a entidades locais de Galicia para actuacións de identificación e adecuación de refuxios climáticos para a biodiversidade (Programa PIMA Adapta Refuxios Climáticos).
Aquelas que impliquen un impulso para a creación de refuxios climáticos como ferramenta de adaptación ao cambio climático da biodiversidade:
Proxectos tipo A. Desenvolvemento de estudos técnicos orientados á identificación efectiva de refuxios climáticos de retención ou de desprazamento/acollida.
Estes estudos deberán complementarse con medidas concretas de adaptación nos refuxios identificados (por exemplo, actuacións de mellora da súa capacidade de retención, traballos técnicos para o reforzo da protección legal dos refuxios, etc.).
Proxectos tipo B. Desenvolvemento de estudos técnicos orientados á identificación de corredores ecolóxicos que reforcen o papel dos refuxios identificados. Estes estudos deberán complementarse con medidas concretas de adaptación.
Para esta actuación será necesario presentar o estudo previo de identificación do espazo como refuxio climático.
Proxectos tipo C. Traballos orientados á mellora da funcionalidade de refuxios climáticos identificados, incluíndo, de ser o caso, a restauración de zonas degradas potencialmente valiosas para ese fin.
Para esta actuación, será necesario presentar o estudo previo de identificación do espazo como refuxio climático.
2. Os proxectos serán completos e de fase única, susceptibles da súa posta en servizo inmediata como consecuencia directa da execución do proxecto subvencionado. En ningún caso se admitirán fases de proxectos.
3. Só se poderán presentar solicitudes para un máximo de tres proxectos: dous proxectos incluídos na liña 1 e un proxecto dos incluídos na liña 2.
No caso de que un concello presente solicitudes para máis de dous proxectos na liña 1, consideraranse subvencionables exclusivamente os dous primeiros proxectos, atendendo á orde cronolóxica de presentación das solicitudes conforme o establecido no artigo 7.4 e, de ser necesario, á orde destes dentro da propia solicitude.
No mesmo sentido, se unha entidade solicita para máis dun proxecto na liña 2, considerarase subvencionable exclusivamente o primeiro proxecto, atendendo á orde cronolóxica de presentación das solicitudes conforme o establecido no artigo 7.4 e, de ser necesario, á orde destes dentro da propia solicitude.
Artigo 4. Contía da subvención e gastos subvencionables
1. O importe máximo da subvención será do 80 % do investimento subvencionable aceptado para cada proxecto, co límite máximo de 60.000 € por proxecto, ata o esgotamento de cada un dos correspondentes créditos consignados.
2. De acordo co establecido no artigo 29 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, considéranse gastos subvencionables aqueles gastos que de xeito indubidable respondan á natureza da actividade subvencionada e sexan efectivamente realizados a partir do día da publicación desta orde. En ningún caso o custe de adquisición e execución dos gastos subvencionables poderá ser superior ao valor de mercado.
3. Ao abeiro do regulado nestas bases, serán gastos subvencionables os seguintes:
a) A execución de obras e a adquisición de equipamentos que sexan imputables ao capítulo VI do orzamento de gastos da entidade local, de conformidade coa clasificación económica establecida pola Orde EHA/3565/2008, do 3 de decembro, pola que se aproba a estrutura dos orzamentos das entidades locais.
b) Os custos de servizos directamente relacionados cos investimentos que se efectúen, tales como honorarios de arquitectura e enxeñaría.
c) No tocante ao imposto sobre o valor engadido, os concellos non teñen a consideración de suxeito pasivo, nos termos previstos no artigo 13.1 da Directiva 2006/112/CE do Consello, polo que o IVE soportado por estes se considerará subvencionable.
4. Sen prexuízo de calquera outra actuación que non se considere subvencionable como consecuencia do previsto nesta orde ou na normativa xeral de subvencións, en ningún caso serán subvencionables:
a) Os gastos non xustificados correctamente ou que non sexan obxecto de subvención, así como os gastos non imputables ao investimento.
b) A adquisición de terreos.
c) Os gastos correntes en bens e servizos necesarios para o exercicio das actividades das entidades locais.
d) Os investimentos de carácter inmaterial non incluídos no punto 3 deste artigo.
e) Os gastos financeiros derivados do investimento.
f) Os investimentos realizados mediante contrato de arrendamento financeiro ou leasing.
g) Os gastos de xuros debedores en contas bancarias, os xuros, recargas e sancións administrativas e penais, nin os gastos dos procedementos xudiciais.
5. En ningún caso serán subvencionables os gastos realizados con anterioridade á data de publicación desta orde no DOG nin posteriores a data de finalización do prazo de execución.
6. Os concellos solicitantes poderán subcontratar a totalidade da actuación subvencionable, de conformidade co disposto no artigo 27 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
Deberase observar o disposto na normativa aplicable en materia de contratación pública vixente na tramitación do procedemento de contratación e, se é o caso, respecto de contrato menor con adxudicación directa.
Artigo 5. Período subvencionable e prazo de execución
1. O período subvencionable será, co carácter xeral, o comprendido entre o día de publicación da presente convocatoria no DOG e o 20 de novembro de 2026, ambos inclusive.
2. Os gastos subvencionables deberán estar realizados e efectivamente pagados con data límite o 20 de novembro de 2026.
Artigo 6. Financiamento e compatibilidade
1. As axudas convocadas ao abeiro desta orde financiaranse cun crédito total de 1.660.000 euros, con cargo á aplicación orzamentaria 06.02.541E.760.1, dos orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2026.
O importe máximo da liña 2, destinada a axudas a entidades locais de Galicia para actuacións de identificación e adecuación de refuxios climáticos para a biodiversidade (Programa PIMA Adapta Refuxios Climáticos), é de 339.641 euros.
Estes créditos poderán aumentarse nos supostos previstos no artigo 31.2 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, e no suposto previsto no artigo 25.3 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia. Nestes casos, o órgano concedente deberá publicar a ampliación de crédito nos mesmos medios en que publicou a convocatoria sen que esta publicación implique unha apertura do prazo para presentar novas solicitudes nin o inicio de novo cómputo dos prazos para resolver.
2. Esta convocatoria tramítase ao abeiro do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, e da Orde da Consellería de Economía e Facenda do 11 de febreiro de 1998 sobre tramitación anticipada de gasto, modificada polas ordes da Consellería de Economía e Facenda do 27 de novembro de 2000 e do 25 de outubro de 2001. Por iso, a súa eficacia queda condicionada á existencia de crédito adecuado e suficiente nos orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o próximo ano 2026, no momento da resolución de concesión. No anteproxecto de lei de orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2026 existe crédito adecuado e suficiente para poder tramitar esta orde.
3. As subvencións reguladas nestas bases serán compatibles coa percepción doutras subvencións, axudas, ingresos ou recursos para o mesmo obxecto e finalidade procedentes de calquera Administración ou entes públicos ou privados, estatais ou de organismos internacionais, pero o seu importe en ningún caso poderá ser de tal contía que, illadamente ou en concorrencia con outras subvencións, axudas, ingresos ou recursos doutras administracións públicas ou doutros entes públicos ou privados, nacionais ou internacionais, supere o custo da actuación subvencionada.
A obtención doutras axudas ou subvencións deberá comunicarse á Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático tan axiña como se coñeza e, en todo caso, no momento en que se presente documentación xustificativa da execución do servizo.
O incumprimento do disposto neste artigo poderá dar lugar á modificación da resolución de concesión nos termos previstos nestas bases reguladoras ou, de ser o caso, á iniciación do procedemento para declarar a procedencia da perda do dereito ao cobramento da subvención ou para o seu reintegro.
Artigo 7. Forma e prazo de presentación das solicitudes
1. As solicitudes presentaranse obrigatoriamente por medios electrónicos a través do formulario normalizado (anexo I) dispoñible na sede electrónica da Xunta de Galicia, https://sede.xunta.gal (código de procedemento MT975Y).
De conformidade co artigo 68.4 da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do procedemento administrativo común das administracións públicas, se algunha das persoas interesadas presenta a súa solicitude presencialmente, requiriráselle para que a emende a través da súa presentación electrónica. Para estes efectos, considerarase como data de presentación da solicitude aquela en que fose realizada a emenda. Se a emenda deste concreto defecto (presentación presencial da solicitude) se realiza unha vez transcorrido o prazo indicado na convocatoria da subvención para a presentación de solicitudes, o órgano competente ditará resolución en que se desestimará a solicitude por presentarse fóra do prazo, de acordo co artigo 23 en relación co artigo 20.2 letra g) da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
Se a dita incidencia (presentación presencial da solicitude) fose detectada unha vez rematado o prazo fixado nas bases reguladoras para a presentación das solicitudes, o órgano competente para a instrución do procedemento ditará directamente resolución desestimatoria por atoparse esta presentación fóra de prazo.
2. Para a presentación electrónica poderá empregarse calquera dos mecanismos de identificación e sinatura admitidos pola sede electrónica da Xunta de Galicia, incluído o sistema de usuario e clave Chave365 (https://sede.xunta.gal/chave365).
3. O prazo de presentación das solicitudes será dun mes, que contará a partir das 12.00 horas do 7º día hábil seguinte ao da publicación desta o no Diario Oficial de Galicia. O dito prazo rematará ás 20.00 horas do derradeiro día establecido para a achega das solicitudes.
4. Para os efectos da concesión das axudas, terase en conta a orde cronolóxica de entrada das solicitudes, validamente presentadas, na sede electrónica da Xunta de Galicia ata que se esgote o orzamento da convocatoria. Considerarase data de presentación válida aquela en que o expediente sexa presentado completo e conste no mesmo a solicitude, e toda a documentación complementaria exixida na presente orde.
Manterán a condición de validamente presentadas aquelas solicitudes respecto das cales a Administración requira unha mera aclaración en relación coa documentación presentada, sempre que, inicialmente, se achegase toda a exixida nas bases reguladoras.
Así mesmo, considerarase esgotado o orzamento cando se efectúe o rexistro da última solicitude de axuda que totalice o importe total do crédito desta convocatoria. Nese caso, e sempre antes da data máxima sinalada neste artigo, poderán seguirse rexistrando solicitudes para a súa incorporación, por rigorosa orde de entrada e de acordo cos criterios fixados no parágrafo anterior, nunha lista de reserva para os efectos previstos no artigo 23.
Toda vez que os proxectos da liña 1 teñen unha partida orzamentaria diferente dos da liña 2, o esgotamento do orzamento na primeira liña non interromperá a concesión de axudas na segunda se esta aínda dispón de crédito. Da mesma maneira, a extinción do orzamento dispoñible para a liña 2 non limita a concesión de axudas para os proxectos da liña 1 mentres estes dispoñan de fondos na súa propia partida orzamentaria.
O órgano concedente anunciará o esgotamento do crédito no Diario Oficial de Galicia e na páxina web da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático, de acordo co establecido no artigo 32 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
O esgotamento do crédito, nunha das partidas orzamentarias, comportará a inadmisión de todas aquelas solicitudes vinculadas a dita partida que se instrúan con posterioridade do mesmo xeito que se inadmitirán todos aqueles expedientes que non teñan entrada na sede electrónica da Xunta de Galicia.
Non serán admitidas a trámite, en ningún caso, as solicitudes presentadas fóra do prazo e de forma distinta ao que se establece nesta orde.
5. A presentación da solicitude leva consigo a aceptación por parte de quen as formule, dos termos desta convocatoria.
6. Do mesmo xeito, a presentación da solicitude implica a sinatura da declaración responsable asinada electronicamente pola persoa representante do concello solicitante, incluída no anexo I desta orde, na cal se fai constar:
a) O conxunto de todas as axudas solicitadas ou concedidas, para as mesmas actuacións solicitadas ao abeiro desta orde, das distintas administracións públicas competentes ou outros entes públicos ou privados e o compromiso de comunicar decontado cantas axudas solicite e/ou obteña doutras administracións públicas ou doutros entes públicos ou privados, nacionais ou internacionais, a partir da data desta declaración.
b) Que o concello non está incurso en ningunha das prohibicións establecidas no artigo 10.2 e 10.3 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, para obter a condición de beneficiario dunha subvención, particularmente as referidas a estar ao día das obrigas tributarias e fronte á Seguridade Social, non ter pendente de pagamento ningunha outra débeda coa Administración pública da Comunidade Autónoma e estar ao día no pagamento de obrigas por reintegro de subvencións.
c) Que todos os datos contidos na solicitude, incluídos os relativos á conta bancaria en que se realizará o pagamento da subvención, de ser o caso, e nos documentos que se achegan son certos.
d) Non estar incursa en ningunha das circunstancias previstas no artigo 13 da Lei 38/2003, do 17 de novembro, xeral de subvencións.
e) Que cumprirá a normativa estatal e autonómica de aplicación, en particular, a normativa en materia de subvencións, cando proceda.
f) Que se compromete a cumprir as obrigas e os requisitos que se sinalan nas bases reguladoras.
g) Que as actuacións para as cales se solicita subvención teñen a consideración de gastos subvencionables e non estaban iniciadas con anterioridade á publicación da convocatoria destas axudas.
h) Que no caso de que sexa preceptivo, se compromete, de non contar con elas, a solicitar as autorizacións ou licenzas urbanísticas ou sectoriais tanto municipais como doutros organismos ou administracións públicas que resulten preceptivas para a execución da actuación prevista.
7. Para a resolución de dúbidas sobre esta convocatoria a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático pon á disposición dos interesados o seguinte enderezo de correo electrónico: axudascambioclimatico.medioambiente@xunta.gal
Artigo 8. Documentación complementaria
1. Os concellos interesados deberán achegar co anexo I de solicitude, a seguinte documentación:
a) Certificación emitida e asinada electronicamente pola persoa secretaria do concello solicitante no modelo do anexo II, na cal se faga constar:
1º. O acordo do concello polo cal se decide solicitar a subvención para o proxecto concreto que se pretende executar ao abeiro desta orde e se aceptan as condicións de financiamento e demais requisitos establecidos nela, ao cal fai referencia o artigo 2.2.d).
No referido acordo deberá constar expresamente que se aceptan as condicións de financiamento e demais requisitos establecidos na orde, e deberá estar adoptado antes do vencemento do prazo de presentación de solicitudes.
2º. Que se cumpriu coa obriga e remisión das contas do concello ao Consello de Contas de Galicia, á cal fai referencia o artigo 2.4.
3º. A plena dispoñibilidade do concello sobre os terreos e predios en que se van desenvolver as actuacións. Deberá quedar acreditado que o concello, antes do vencemento do prazo de presentación de solicitudes, xa ten a dispoñibilidade sobre eles, nos termos establecidos no segundo parágrafo do artigo 2.2.b).
4º. Dereitos recoñecidos netos (capítulos I, II e III do estado de ingresos) do orzamento liquidado da entidade, do ano que corresponda, para o cálculo do esforzo fiscal do concello.
b) Memoria xustificativa da necesidade das obras, equipamentos ou, no caso de actuacións incluídas na liña 2, estudos técnicos, para os cales se solicita a subvención, asinada electronicamente pola persoa representante da entidade local. Esta memoria non poderá ter un tamaño superior ás 10 páxinas.
c) Ademais da documentación indicada nos puntos anteriores, nas solicitudes de subvención para obras, deberá achegarse un documento co nivel de proxecto ou memoria valorada da obra que se vai realizar, asinado electronicamente polo técnico ou pola técnica que o redacte, co seguinte contido mínimo:
1º. Memoria explicativa que defina co detalle suficiente as características e alcance das actuacións obxecto da subvención. A memoria non poderá superar as 10 páxinas.
2º. Medicións e orzamento das actuacións, que inclúa unha relación valorada das diferentes partidas de obra, ordenadas por capítulos, coas medicións das unidades para executar e os prezos unitarios. Incluirase tamén un resumo do orzamento de execución material por capítulos, con aplicación das porcentaxes de gastos xerais, beneficio industrial e impostos que proceda en cada caso. En ningún caso se admitirán orzamentos a tanto global (partidas alzadas ou similares).
3º. Referencia catastral e planos de situación/coordenadas que permita xeolocalizar con exactitude as actuacións obxecto das axudas.
4º. Planos a escala e detalle suficientes para definir adecuadamente as actuacións.
5º. Reportaxe fotográfica do ben e da súa contorna onde se aprecia o estado actual que presenta.
2. A documentación complementaria deberá presentarse electronicamente, segundo o indicado no artigo 7 para a presentación das solicitudes.
Se algunha das persoas interesadas presenta a documentación complementaria presencialmente, requiriráselle para que a emende a través da súa presentación electrónica. Para estes efectos, considerarase como data de presentación aquela en que fose realizada a emenda.
As persoas interesadas responsabilizaranse da veracidade dos documentos que presenten. Excepcionalmente, cando a relevancia do documento no procedemento o exixa ou existan dúbidas derivadas da calidade da copia, a Administración poderá solicitar de maneira motivada o cotexo das copias achegadas pola persoa interesada, para o que poderán requirir a exhibición do documento ou da información orixinal.
3. Sempre que se realice a presentación de documentos separadamente da solicitude deberase indicar o código e o órgano responsable do procedemento, o número de rexistro de entrada da solicitude e o número de expediente, se se dispón del.
4. No caso de que algún dos documentos que se van presentar de forma electrónica por parte da persoa solicitante ou representante supere os tamaños límite establecidos ou teña un formato non admitido pola sede electrónica, permitirase a súa presentación de forma presencial (gravado nun soporte físico tipo CD, DVD ou dispositivo extraíble) dentro dos prazos previstos e na forma indicada no punto anterior. A información actualizada sobre o tamaño máximo e os formatos admitidos pode consultarse na sede electrónica da Xunta de Galicia.
Artigo 9. Comprobación de datos
Para a tramitación deste procedemento consultaranse automaticamente os datos incluídos nos seguintes documentos en poder da Administración actuante ou elaborados polas administracións públicas agás que a persoa interesada se opoña á súa consulta:
1. NIF da entidade solicitante.
2. DNI/NIE da persoa representante.
3. Certificado de estar ao día no pagamento das abrigas tributarias coa AEAT.
4. Certificado de estar ao día no pagamento coa Seguridade Social.
5. Certificado de estar ao día no pagamento das débedas coa Administración pública da Comunidade Autónoma.
6. Consulta de inhabilitacións para obter subvencións e axudas.
7. Consulta de concesións ampliado.
8. Consulta de axudas do Estado.
No caso de que as persoas interesadas se opoñan a esta consulta, deberán indicalo no recadro correspondente habilitado no formulario correspondente e achegar os documentos.
Cando así o exixa a normativa aplicable, solicitarase o consentimento expreso da persoa interesada para realizar a consulta.
Excepcionalmente, no caso de que algunha circunstancia imposibilite a obtención dos citados datos, poderáselles solicitar ás persoas interesadas a presentación dos documentos correspondentes.
Artigo 10. Trámites administrativos posteriores á presentación de solicitudes
Todos os trámites administrativos que as persoas interesadas deban realizar tras a presentación da solicitude, deberán ser efectuados electronicamente accedendo á carpeta cidadá da persoa interesada dispoñible na sede electrónica da Xunta de Galicia.
Artigo 11. Transparencia e bo goberno
1. Deberá darse cumprimento ás obrigas de transparencia contidas no artigo 17 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, e no artigo 15 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
2. En virtude do disposto no artigo 4 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, as persoas físicas e xurídicas beneficiarias de subvencións están obrigadas a subministrar á Administración, ao organismo ou á entidade das previstas no artigo 3.1 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, a que se atopen vinculadas, logo de requirimento, toda a información necesaria para o cumprimento por aquela das obrigas previstas no título I da citada lei.
Artigo 12. Órganos competentes
A Subdirección Xeral de Meteoroloxía e Cambio Climático será o órgano competente para a instrución do procedemento de concesión da subvención e corresponderá á persoa titular da Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático ditar a resolución de concesión, por delegación da persoa titular da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático, en virtude do recollido na disposición derradeira primeira.
Artigo 13. Procedemento de concesión
1. O procedemento que se empregará para a concesión das axudas será o de concorrencia non competitiva contemplado no artigo 19.2 da Lei 9/2007, de subvencións de Galicia.
Estas subvencións serán tramitadas polo procedemento abreviado regulado no artigo 22 da dita norma, sen que sexa necesaria a intervención dun órgano avaliador.
2. En aplicación dos principios de eficacia e eficiencia na asignación e utilización dos recursos públicos establecidos na Lei de subvencións de Galicia, e sendo unha convocatoria en concorrencia non competitiva, as solicitudes de subvención tramitaranse por orde de entrada.
3. As resolucións de concesión poderán ditarse sucesivamente, de forma individual para cada unha das solicitudes presentadas, a medida que se vaia verificando que toda a documentación requirida é correcta e está completa, ata o esgotamento do crédito consignado nas correspondentes partidas orzamentarias.
Sen prexuízo dos límites dispostos no artigo 4.1, a subvención asignada poderá ser inferior á solicitada cando o crédito dispoñible non sexa suficiente para cubrir a totalidade do importe do último proxecto que cumpra os requisitos para a concesión. Neste caso, asignaráselle o remanente dispoñible da convocatoria.
4. Na fase de instrución realizaranse de oficio cantas actuacións sexan necesarias para a determinación, coñecemento e comprobación dos datos en virtude dos cales se debe formular a proposta de resolución, de acordo co establecido no artigo 21.2 da Lei 9/2007. En particular, o instrutor terá atribuídas especificamente as seguintes funcións:
1º. Examinar as solicitudes e a documentación presentadas.
2º. Requirir das persoas solicitantes a emenda ou achega da documentación que resulte de obrigado cumprimento.
3º. Formular a proposta de resolución, debidamente motivada, propoñendo, segundo proceda, a inadmisión da solicitude ou a concesión ou denegación da subvención solicitada.
5. No caso de estar incompleta, ter erros ou non presentar toda a documentación necesaria, o defecto nas solicitudes seralles notificado ás persoas interesadas, e de conformidade co previsto no artigo 20.5 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, daráselles un prazo máximo e improrrogable de dez (10) días hábiles, contados a partir do día seguinte ao da recepción do requirimento, con indicación de que, de non facelo así, se considerará que desisten da súa petición, logo de resolución que deberá ditarse nos termos do artigo 21 da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do procedemento administrativo común das administracións públicas.
Se se lles requirise aos solicitantes emenda ou achega da documentación presentada, entenderase por rexistro de entrada a data en que o dito requirimento estivese correctamente atendido. O sinalado anteriormente non aplicará cando se trate de solicitudes de aclaración sobre a documentación aportada tal e como se sinala no artigo 7 das presentes bases reguladoras.
O requirimento de emenda, previsto no artigo 20.5 da Lei de subvencións de Galicia, tamén se efectuará no suposto de resultado negativo da consulta efectuada á Axencia Estatal da Administración Tributaria (AEAT), á Tesouraría Xeral da Seguridade Social (TXSS) e á consellería competente en materia de economía e facenda; nestes casos, o solicitante terá que achegar as correspondentes certificacións ou documentos.
6. O feito de non axustarse aos termos da convocatoria e das bases reguladoras, así como a ocultación de datos, a súa alteración ou calquera outra manipulación da información, serán causa de desestimación da solicitude, sen prexuízo do disposto no artigo 50 e seguintes da Lei 9/2007.
Artigo 14. Resolución da convocatoria
1. Unha vez concluída a instrución, o órgano instrutor elevará as correspondentes propostas de resolución á persoa titular da Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático, quen resolverá por delegación da persoa titular da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático.
2. De acordo co disposto no artigo 34 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, de 13 de xuño, de subvencións de Galicia, o órgano competente resolverá o procedemento de concesión no prazo de quince días desde a data de elevación da proposta de resolución.
En todo caso, o procedemento de concesión resolverase no prazo máximo de 3 meses dende a data de presentación da solicitude. Transcorrido este prazo sen que se ditase resolución expresa, entenderase desestimada a solicitude por silencio administrativo, de acordo co establecido no artigo 23.5 da Lei 9/2007.
3. Nas resolucións figurarán os seguintes aspectos:
a) O nome da entidade local beneficiaria.
b) Liña de axuda da que é beneficiara.
c) O importe dos gastos considerados subvencionables sobre os que se fai o cálculo da contía.
d) A porcentaxe de axuda concedida á entidade beneficiaria con respecto ao custo total do proxecto.
e) A contía da axuda.
g) Prazo para a execución do proxecto.
h) As obrigas que corresponden ao beneficiario, os requisitos específicos relativos ao proxecto subvencionable, o plan financeiro e o calendario de execución, así como os demais requisitos previstos na normativa aplicable.
Artigo 15. Notificacións
1. As notificacións de resolucións e actos administrativos practicaranse só por medios electrónicos, nos termos previstos na normativa reguladora do procedemento administrativo común.
2. De conformidade co artigo 45.2 da Lei 4/2019, do 17 de xullo, de administración dixital de Galicia, as notificacións electrónicas practicaranse mediante a comparecencia na sede electrónica da Xunta de Galicia e a través do Sistema de notificacións electrónicas de Galicia-Notifica.gal. Este sistema remitirá ás entidades interesadas avisos da posta á disposición das notificacións á conta de correo e/ou medio electrónico que consten na solicitude. Estes avisos non terán, en ningún caso, efectos de notificación practicada e a súa falta non impedirá que a notificación sexa considerada plenamente válida.
3. De conformidade co artigo 47 da Lei 4/2019, do 17 de xullo, de administración dixital de Galicia, as persoas interesadas deberán crear e manter o seu enderezo electrónico habilitado único a través do Sistema de notificación electrónica de Galicia-Notifica.gal, para todos os procedementos administrativos tramitados pola Administración xeral e as entidades instrumentais do sector público autonómico. En todo caso, a Administración xeral e as entidades do sector público autonómico de Galicia poderán de oficio crear o indicado enderezo, para os efectos de asegurar que as persoas interesadas cumpren a súa obriga de relacionarse por medios electrónicos.
4. As notificacións entenderanse efectuadas no momento en que se produza o acceso ao seu contido e rexeitadas cando transcorresen dez días naturais desde a posta á disposición da notificación sen que se acceda ao seu contido.
5. Se o envío da notificación electrónica non for posible por problemas técnicos, efectuarase a notificación polos medios previstos na normativa reguladora do procedemento administrativo común.
Artigo 16. Réxime de recursos
As resolucións ditadas ao abeiro destas bases porán fin á vía administrativa e contra elas poderá interpoñerse recurso potestativo de reposición ante o mesmo órgano que as ditou, no prazo dun mes, contado a partir do día seguinte ao da súa notificación, ou ben impugnala ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, no prazo de dous meses se a resolución fose expresa, de acordo co disposto nos artigos 123 e 124 da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do procedemento administrativo común das administracións públicas, e 46 da Lei 29/1998, do 13 de xullo, da xurisdición contencioso-administrativa.
Artigo 17. Modificación da resolución
1. Unha vez ditada a resolución de concesión, a entidade beneficiaria poderá solicitar a modificación do seu contido antes de que remate o prazo para a realización da actividade.
2. A modificación poderase autorizar sempre que non dane dereitos de terceiros. En todo caso, a modificación da resolución de concesión deberá respectar o obxecto da subvención, as actuacións autorizadas na resolución de concesión, non dar lugar a actuacións deficientes e incompletas e en ningún caso poderá implicar o incremento na contía da axuda concedida.
3. Para a modificación da resolución non se poderán ter en conta requisitos ou circunstancias que, debendo concorrer no momento en que ditou a resolución, tivesen lugar con posterioridade a ela.
4. Xunto coa solicitude, a persoa solicitante da modificación deberá presentar: memoria xustificativa da modificación (non superior a 10 páxinas), orzamento modificado e relación e identificación concreta dos cambios introducidos.
5. O acto polo cal se acorde ou denegue a modificación da resolución será ditado polo órgano competente, logo da instrución do correspondente expediente.
6. A modificación debe solicitarse cunha antelación mínima dun mes á data de finalización do prazo de realización da actuación subvencionable.
7. Cando as entidades beneficiarias da subvención poñan de manifesto na xustificación que se produciron alteracións das condicións tidas en conta para a concesión desta que non alteren esencialmente a natureza ou os obxectivos da subvención e que puidesen dar lugar á modificación da resolución conforme o establecido no artigo 14.1.m) da Lei de subvencións de Galicia e nos puntos 2 e 3 deste artigo 17, tras se omitir o trámite de autorización administrativa previa para a súa aprobación, o órgano concedente da subvención poderá aceptar a xustificación presentada, sempre e cando tal aceptación non supoña danar os dereitos de terceiras persoas.
Esta aceptación por parte do órgano concedente non exime a entidade beneficiaria das sancións que poidan corresponderlle conforme a citada Lei de subvencións de Galicia.
Artigo 18. Aceptación e renuncia
1. Notificada a resolución definitiva polo órgano competente, a entidade beneficiaria disporá dun prazo de dez días hábiles para a súa aceptación; transcorrido este sen que se produza manifestación expresa en contra, entenderase tacitamente aceptada.
2. A renuncia á subvención poderase facer, en calquera momento anterior a que remate o prazo para a realización da actividade, axustándose ao modelo que se inclúe como anexo III, así como por calquera outro medio que permita a súa constancia, de acordo co establecido no artigo 94 da Lei 39/2015, do 1 de outubro. Neste caso, a persoa titular da Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático ditará a correspondente resolución nos termos do artigo 21 da citada lei.
Artigo 19. Obrigas das entidades beneficiarias
As entidades beneficiarias das axudas adquiren os seguintes compromisos e obrigas, de conformidade co establecido no artigo 11 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, sen prexuízo das demais obrigas que resulten da normativa aplicable:
1. Cumprir o obxectivo, executar o proxecto, realizar a actividade ou adoptar o comportamento que fundamenta a concesión das subvencións.
2. Cumprir a normativa comunitaria, estatal e autonómica de aplicación, en particular, a normativa en materia de subvencións e contratación pública, cando proceda.
3. Xustificar ante o órgano concedente, nos prazos e na forma establecidos nestas bases reguladoras e demais normativa de aplicación, o cumprimento da finalidade da subvención, a realización da actividade ou adopción de comportamento que fundamentou a súa concesión e o seu custo real.
4. Destinar os fondos percibidos ao obxecto concreto para o cal foron concedidos e realizar as actuacións que integran o proxecto subvencionado, segundo o estipulado no artigo 41 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
5. Someterse ás actuacións de comprobación que deba efectuar o órgano concedente, ás de control financeiro que correspondan á Intervención Xeral da Comunidade Autónoma en relación coa subvención concedida, ás previstas na lexislación do Tribunal de Contas e do Consello de Contas, e prestar colaboración e achegar canta información lles sexa requirida no exercicio das actuacións anteriores.
6. Asumir a aplicación de medidas antifraude eficaces e proporcionadas no seu ámbito de xestión, así como a obriga de comunicar ao órgano xestor os casos de sospeitas de fraude.
7. Comunicar ao órgano concedente a solicitude ou obtención de subvencións, axudas, ingresos ou recursos que financien as actividades subvencionadas, das distintas administracións públicas competentes ou outros entes públicos ou privados. Esta comunicación deberá efectuarse no momento en que se coñeza.
8. Manter un sistema de contabilidade separado ou un código contable axeitado en relación con todas as transaccións relacionadas cos gastos subvencionables, sen prexuízo das normas xerais da contabilidade, que permita seguir unha pista de auditoría sobre os conceptos financiados con cargo á subvención e a obriga do mantemento da documentación soporte.
9. Dispor de capacidade administrativa, financeira e operativa para cumprir os obxectivos do proxecto para o que se solicita a axuda.
10. Conservar os documentos xustificativos da aplicación dos fondos percibidos, incluídos os documentos electrónicos, en canto poidan ser obxecto das actuacións de comprobación e control.
11. Adoptar as medidas de difusión adecuadas para darlle publicidade ao carácter público do financiamento do proxecto subvencionado, de acordo co artigo 20.1 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia. En toda actividade, investimento ou material que se realice (incluído o que se difunda de maneira electrónica ou empregando medios audiovisuais), debe incluírse a imaxe institucional da Xunta de Galicia e lendas relativas ao financiamento publico do proxecto.
A persoa beneficiaria seguirá, en todo o material de difusión que se produza, tanto dixital como impreso, as normas que se indican na guía de identidade corporativa da Xunta de Galicia, dispoñible na ligazón web: https://www.xunta.gal/identidade-corporativa
No caso das actuacións relativas aos proxectos da liña 2, deberán incluír, ademais da imaxe institucional da Xunta de Galicia, a do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, xunto coa lenda «Cofinanciado polos fondos do Plan Adapta PIMA Refuxios Climáticos», nos carteis, placas conmemorativas, materiais impresos, medios electrónicos ou ben mencións realizadas en medios de comunicación.
Cando o proxecto gozase doutras fontes de financiamento e o beneficiario estivese obrigado a dar publicidade desta circunstancia, os medios de difusión da subvención concedida, así como a súa relevancia deberán ser análogos aos empregados respecto das outras fontes de financiamento.
Unha vez rematada a actuación elaborarase unha placa publicitaria que deberá figurar, con carácter permanente, no lugar onde tiveron lugar as actuacións obxecto de subvención. Esta deberá axustarse ás características establecidas, para a liña correspondente a que se lle aplique, no anexo VII.
De tal maneira, aos proxectos da liña 1, aplicaráselle o modelo 1 do anexo mentres que se deberá seguir o establecido no modelo 2 do correspondente anexo para os proxectos vinculados á liña 2.
12. Facilitar a recollida de indicadores de resultado cuantitativos e cualitativos tras a execución do proxecto subvencionable, e nun prazo de entre seis meses e tres anos despois da finalización.
13. Subministrar toda a información necesaria para que a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático poida dar cumprimento ás obrigas previstas no título I da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno.
14. Consentir expresamente a inclusión dos datos relevantes da subvención nos rexistros públicos que proceda, conforme a disposición adicional do Decreto 132/2006, do 27 de xullo, polo que se regulan os rexistros públicos creados nos artigos 44 e 45 da Lei 7/2005, do 29 de decembro, dos orzamentos xerais da Comunidade Autónoma para o exercicio 2006, e artigo 16 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia. A aceptación da axuda supón a súa publicación nunha lista pública de beneficiarios.
15. Manter o investimento de que se trate para a finalidade e co carácter solicitado por un período mínimo de cinco anos unha vez rematado o proxecto. Ao longo deste período deberanse levar a cabo as correctas e necesarias medidas de conservación do investimento.
Artigo 20. Xustificación e pagamento
1. A data límite para a xustificación da subvención será o 30 de novembro de 2026.
2. Para o cobramento da subvención outorgada deberá presentarse, segundo o modelo do anexo V, declaración responsable e solicitude de pagamento asinada electronicamente pola persoa representante da entidade beneficiaria e en que se fai constar:
1º. O conxunto de todas as axudas solicitadas ou concedidas, para as mesmas actuacións solicitadas ao abeiro desta orde, das distintas administracións públicas competentes ou outros entes públicos ou privados e o compromiso de comunicar decontado cantas axudas solicite e/ou obteña doutras administracións públicas ou doutros entes públicos ou privados, nacionais ou internacionais, a partir da data desta declaración.
2º. Que o concello non está incurso en ningunha das prohibicións establecidas no artigo 10.2 e 10.3, da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, para obter a condición de beneficiario dunha subvención.
3º.Que a entidade está ao día no cumprimento das súas obrigas coa Axencia Estatal de Administración Tributaria, a Tesouraría Xeral da Seguridade Social e a Consellería de Facenda.
3. A documentación xustificativa que, en todo caso, incorporará a certificación da intervención ou do órgano que teña atribuídas as facultades de control da toma de razón en contabilidade e do cumprimento para a finalidade para a que foi concedida a axuda, consonte co disposto no artigo 8 do Decreto 193/2011, do 6 de outubro, polo que se regulan especialidades nas subvencións ás entidades locais galegas, é a seguinte:
a) Certificación emitida e asinada electronicamente pola persoa secretaria do concello beneficiario, co visto e prace do alcalde/sa, relativa á aprobación polo órgano competente da conta xustificativa da subvención, segundo o modelo do anexo VI na cal se faga constar:
1º. O acordo de aprobación polo órgano competente do concello beneficiario das facturas e, no caso de obras, das correspondentes certificacións de obra, no cal conste que se cumpriu a finalidade para a cal foi concedida a subvención.
2º. Que, segundo informe da intervención municipal, se tomou razón na contabilidade, en fase de recoñecemento da obriga, dos gastos correspondentes á execución do proxecto subvencionado.
3º. Que, segundo informe da persoa secretaria do concello, na tramitación e contratación das obras, equipamentos ou, no caso de actuacións incluídas na liña 2, estudos técnicos se cumpriu a normativa de aplicación no ámbito local e, especificamente, a que rexe os contratos do sector público.
b) Memoria explicativa do investimento realizado e dos resultados obtidos asinada electronicamente polo alcalde/sa do concello beneficiario ou por quen actúe en representación deste. Esta memoria non debe de superar as 10 páxinas.
c) Facturas ou documentos de valor probatorio equivalente no tráfico xurídico mercantil ou con eficacia administrativa e documentación acreditativa do pagamento. No caso de obras, certificación con relación valorada e tramitada conforme o procedemento que rexe para a Administración local. En todo caso, a relación valorada das diferentes partidas de obra, ordenadas por capítulos, debe axustarse, en canto á definición das unidades de obra executadas e aos seus prezos unitarios, ao xa detallado na documentación achegada coa solicitude de subvención.
Nesta relación recollerase a medición das unidades efectivamente executadas de cada partida e no resumo de orzamento aplicarase, se procede, o coeficiente de baixa correspondente á oferta da empresa finalmente contratada.
En ningún caso serán computables a efectos de cálculo do orzamento subvencionable aceptado os importes correspondentes a unidades de obra non incluídas na relación valorada inicial.
d) Fotografías do lugar ou lugares onde se efectuasen as actuacións, así como dos inmobles obxecto de intervención, tomadas antes, durante e con posterioridade á súa realización. A presentación das fotografías farase de xeito que permita identificar os lugares e o momento da execución a que correspondan. A documentación fotográfica debe recoller o estado inicial e o estado posterior ás actuacións subvencionadas co detalle axeitado para comprobar a efectiva execución destas.
e) Xustificación das medidas de publicidade adoptadas ao abeiro do artigo 20.1 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, segundo o previsto no artigo 19.11 destas bases reguladoras.
f) Nos supostos en que sexa exixible, consonte o artigo 4.6, a entidade beneficiaria deberá presentar:
1º. Documento acreditativo da publicación do anuncio da licitación do contrato por calquera dos medios establecidos no artigo 347 da Lei 9/2017, do 8 de novembro, de contratos do sector público.
2º. Copia da resolución de adxudicación da obra, equipamento ou, no caso de actuacións incluídas na liña 2, estudos técnicos onde quede acreditado que a elección entre as ofertas se realizou con base en criterios de adxudicación fundados na mellor relación calidade-prezo ou, nos supostos permitidos pola lei, nun único criterio de adxudicación relacionado cos custos.
4. Os gastos xustificados deberán corresponderse coas actuacións para as que concedeu a axuda.
Se a xustificación non alcanza o 100 % do investimento subvencionable, o pagamento realizarase pola parte proporcional da contía da subvención efectivamente xustificada, calculado en función da porcentaxe subvencionada do orzamento aceptado pola Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático, sempre que se cumpra o resto das condicións de concesión e a finalidade ou obxectivos para os cales se concedeu a axuda.
5. O órgano instrutor poderá solicitar calquera outra documentación necesaria para a correcta verificación da subvención.
6. A falta de presentación da xustificación no prazo indicado comportará a perda do dereito ao cobramento da subvención e demais responsabilidades establecidas na Lei de subvencións de Galicia, sen prexuízo do previsto nos artigos 45.2 e 46 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro.
7. As entidades beneficiarias das axudas quedan obrigadas a acreditar, no prazo máximo a que se refire este artigo, a realización dos proxectos subvencionados e a xustificar a totalidade do orzamento en virtude do establecido na resolución de concesión que lles foi notificada. En caso de non xustificarse a totalidade do orzamento do proxecto, a subvención será minorada na mesma proporción.
Artigo 21. Pagamentos anticipados
1. Poderá anticiparse ata o 50 % do importe concedido se así o solicita a entidade beneficiaria, naqueles casos en que o investimento exixa pagamentos inmediatos, segundo o previsto nos artigos 63 e 65.4 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro.
A concesión deste anticipo farase mediante resolución motivada segundo o disposto no artigo 6.1 do Decreto 193/2011, do 6 de outubro, polo que se regulan especialidades nas subvencións ás entidades locais galegas.
A entidade beneficiaria que desexe acollerse a dito anticipo terá que presentar un documento de aceptación expresa da subvención concedida, asinado pola persoa responsable, así como unha solicitude de pagamento anticipado empregando o modelo que se incorpora como anexo IV.
2. Os concellos beneficiarios estarán exentos de constituír garantías, de conformidade co establecido no artigo 65.4 do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro.
Artigo 22. Incumprimento, perda do dereito ao cobramento, reintegros e sancións
1. Ademais das causas indicadas no artigo 33 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de acordo co establecido no artigo 14.1.n) dará lugar á perda do dereito ao cobramento ou, se é o caso, ao reintegro da totalidade da axuda percibida calquera incumprimento das obrigas previstas e, concretamente:
a) Non presentar a documentación xustificativa en tempo e/ou en forma ou a súa presentación insuficiente ou incompleta con respecto aos termos esixidos polos artigos 5 e 20.
b) Incumprimento das condicións establecidas para a concesión da subvención. Sen prexuízo doutros supostos aplicables, considerarase incumprimento das condicións establecidas para a concesión as seguintes:
1º. Non executar o proxecto completo que fundamentou a resolución de concesión. Para estes efectos, considerarase execución incompleta a xustificación de conceptos e elementos que representen menos do 60 % do orzamento dalgunha das actuacións subvencionables.
Exceptúanse as reducións no custo final do proxecto respecto do orzamento que derivan de baixas de licitación a favor da proposición economicamente máis vantaxosa.
2º. Incumprimento da normativa de aplicación no ámbito local e, especificamente, a que rexe as contratacións das administracións públicas na tramitación e contratación das obras, equipamentos ou, no caso de actuacións incluídas na liña 2, estudos técnicos que constitúen o obxecto da subvención.
3º. Calquera outra causa que poña de manifesto que a entidade non reunía os requisitos para ser beneficiaria destas subvencións ou a alteración dos supostos que serviron de base para a avaliación das solicitudes.
2. Incorrerase en causa de reintegro parcial das axudas no caso de non manter as condicións establecidas nestas bases de conformidade coa gradación seguinte:
– Non comunicarlle á Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático a obtención doutras subvencións, axudas, ingresos ou recursos que financien as actuacións subvencionadas, así como a modificación das circunstancias que fundamentasen a concesión da subvención, suporá a perda dun 5 % da subvención unha vez recalculada e descontando o exceso obtido sobre os topes máximos legalmente establecidos.
– Non darlle publicidade ao financiamento da actuación, de acordo co establecido no artigo 19.11 destas bases, suporá a perda dun 5 % da subvención concedida.
3. No caso de condicións que constitúan obrigas que a entidade beneficiaria deba acreditar en fase de xustificación, estas deberán xustificarse en todo caso para poder realizar o pagamento da subvención, polo que a graduación fixada no punto anterior só resultará aplicable para supostos de reintegro, no caso que se detecte en controis posteriores ao pagamento algún incumprimento relativo ás ditas obrigas.
4. Para facer efectiva a devolución a que se refiren os puntos anteriores, tramitarase o oportuno procedemento de reintegro, que se axustará ao previsto no título II da Lei 9/2007, do 13 de xuño, e na súa normativa de desenvolvemento.
5. Con anterioridade ao requirimento previo da Administración, as persoas beneficiarias poderán realizar con carácter voluntario a devolución do importe da axuda obxecto de reintegro. Esta devolución efectuarase mediante ingreso, segundo o disposto na normativa reguladora do procedemento de recadación, e o importe incluirá os xuros de demora, de acordo co previsto no artigo 34 da Lei 9/2007, do 13 de xuño.
Artigo 23. Cantidades dispoñibles
As cantidades que resultaren sobrantes por causa de renuncia, desestimacións das solicitudes de axuda previa ou por incremento do crédito nos supostos previstos no artigo 31.2 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, poderán dedicarse, sen necesidade de nova convocatoria, a subvencionar os concellos incluídos na lista de reserva do artigo 7.4, que presentaron, en prazo, solicitude de subvención ao abeiro desta resolución, e que reúnan todos os requisitos para poder ser beneficiarios da axuda.
Artigo 24. Control
1. O órgano instrutor poderá levar a cabo as actividades de inspección que considere oportunas para controlar o cumprimento das subvencións.
2. Ademais do anterior, as subvencións estarán sometidas á función interventora e de control financeiro exercida pola Intervención Xeral da Comunidade Autónoma, nos termos que establece o título III da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, e na súa normativa de desenvolvemento. Así mesmo, estará sometida ás actuacións de comprobación previstas na lexislación do Tribunal de Contas e do Consello de Contas.
Artigo 25. Publicidade
1. No prazo máximo de tres meses contados desde a data de resolución da concesión, publicarase no Diario Oficial de Galicia a relación das subvencións concedidas con indicación da norma reguladora, beneficiario, programa e crédito orzamentario, contía e finalidade da subvención.
2. Igualmente, publicarase na correspondente páxina web oficial nos termos previstos no artigo 17 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno e no artigo 15 da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia.
Así mesmo, e de conformidade cos artigos 18.3 e 20 da Lei 38/2003, do 17 de novembro, xeral de subvencións, comunicarase a concesión das axudas reguladas nesta convocatoria á Base de datos nacional de subvencións, que operará como sistema nacional de publicidade de subvencións.
3. En virtude do disposto no artigo 4 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, as persoas físicas e xurídicas beneficiarias de subvencións están obrigadas a subministrar á Administración, ao organismo ou á entidade das previstas no artigo 3.1 da Lei 1/2016 a que se atopen vinculadas, logo de requirimento, toda a información necesaria para o cumprimento por aquela das obrigas previstas no título I da citada lei.
4. Así mesmo, a solicitude para ser beneficiario da axuda levará implícita a autorización, no suposto de que se conceda a axuda solicitada, para a inscrición no Rexistro Público de Axudas, Subvencións, Convenios e Sancións dependente da Consellería de Facenda, dos datos facilitados á Xunta de Galicia na súa solicitude, así como na Base de datos nacional de subvencións.
Artigo 26. Normativa reguladora
En todo o non previsto nesta orde rexerá a normativa xeral en materia de subvencións contida na Lei 38/2003, do 17 de novembro, xeral de subvencións, así como na Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, ademais do Decreto 11/2009, do 8 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento da Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, e o Decreto 193/2011, do 6 de outubro, polo que se regulan especialidades nas subvencións ás entidades locais galegas, así como, supletoriamente, as disposicións da Lei 39/2015, do 1 de novembro, do procedemento administrativo común das administracións públicas.
Disposición derradeira primeira
Deléganse na persoa titular da Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático as competencias que corresponden á persoa titular da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático para resolver a concesión, denegación, modificación ou outras incidencias das subvencións previstas nesta orde.
Disposición derradeira segunda
Facúltase a persoa titular da Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático para ditar, no ámbito das súas competencias, as instrucións e resolucións precisas para a execución desta orde.
Disposición derradeira terceira
Esta orde terá efectos o día seguinte ao da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 3 de febreiro de 2026
Ángeles Vázquez Mejuto
Conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático
